خبر تازه

برگزاری سی وششمین دوره مسابقات قرآن کشور امسال در کرمانشاه از 5بهمن تا 12 بهمن ماه در تالار انتطار برگزار می شود.

عناوین ایام‌الله دهه فجر انقلاب اسلامی اعلام شد

گروه سیاسی: شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی با صدور اطلاعیه‌ای از تصویب و نهایی‌شدن عناوین و اسامی ایام‌الله دهه فجر انقلاب اسلامی در سال 1392 در چهارمین جلسه شورای اجرایی ستاد مرکزی دهه فجر انقلاب اسلامی خبر داد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به نقل از روابط عمومی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، پس از بحث و بررسی‌های فراوان، ستاد مرکزی دهه فجر انقلاب اسلامی سراسر کشور، مستقر در دفتر مرکزی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی با توجه به نامگذاری سال 1392 از سوی مقام معظم رهبری و رویکردهای داخلی و خارجی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران و با عنایت به تعیین سیاست‌ها، رویکردها، خط‌مشی‌ها و اصول حاکم بر بـرنامه‌های آیـیـن عـیــد انـقـلاب، شعار اصلی و محوری دهه فجر امسال را «پیشرفت و عدالت در سایه حماسه سیاسی، حماسه اقتصادی» عنوان و عناوین روزها و اسامی ایام‌الله دهه فجر انقلاب اسلامی را به شرح جدول زیر اعلام کرد:
 
‌شنبه 12/11/1392 مصادف با بازگشت امام خمینی(ره) به میهن در سال 1357 و آغاز دهه مبارک فجر انقلاب اسلامی: امام خمینی (ره)، ولایت فقیه و رهبری

یکشنبه 13/11/1392: انقلاب اسلامی، شکوفایی فرهنگ، هنر و تمدن اسلامی
 

دوشنبه 14/11/1392 مصادف با روز فناوری فضایی: انقلاب اسلامی، خودباوری ، نهضت علمی و امید به آینده
 

سه‌شنبه 15/11/1392: انقلاب اسلامی، گفتمان دینی، تثبیت ارزش‌های الهی و عدالت گستری

چهارشنبه 16/11/1392: انقلاب اسلامی، مردم‌سالاری دینی، پیشرفت و توسعه متوازن
 

پنج‌شنبه 17/11/1392: انقلاب اسلامی، ایمان، جهاد و شهادت

جمعه 18/11/1392: انقلاب اسلامی، اتحاد ملی، وحدت امت اسلامی و حکومت جهانی حضرت مهدی(عج)

‌شنبه 19/11/1392 مصادف با ولادت حضرت امام حسن عسگری علیه السلام و روز نیروی هوایی: انقلاب اسلامی، دفاع همه جانبه، اقتدار و امنیت ملی

یکشنبه20/11/1392: انقلاب اسلامی، بیداری اسلامی، استکبارستیزی و حمایت از مستضعفان

دوشنبه 21/11/ 1392مصادف با وفات حضرت معصومه(س): انقلاب اسلامی، سبک زندگی اسلامی، منزلت زن و تحکیم بنیان خانواده

سه‌شنبه 22/11/1392 مصادف با پیروزی انقلاب اسلامی 1357 هجری شمسی: انقلاب اسلامی، استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی

آثار و فواید حفظ کردن قرآن

حفظ کردن قرآن مانند تلاوت آن آثاری فراوان و ارزنده دارد. برخی از آثار حفظ آیات قرآن مجید، عبارت است از:

1.پاداش اخروی

حافظان قرآن در بهشت جایگاهی والا دارند و پاداش آنان دو چندان خواهد بود. پیامبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمودند: درجات بهشت به تعدد آیه های قرآن است. وقتی كه صاحب قرآن وارد بهشت شود، به وی میگویند بخوان و بالا برو، كه هر آیه ای را درجه ای است. پس برتر از درجه حافظ قرآن درجه ای نیست. همچنین در روایات بیان شده كه حافظان قرآن توان شفاعت كردن دیگران را نیز دارند.

 

2. هدایت انسان

تلاوت و انس با قرآن از سفارش های مكرر معصومان ـ علیهم السّلام ـ است و حفظ قرآن به طور طبیعی به انس با آیات الهی می انجامد؛ زیرا حافظ قرآن باید برای تثبیت محفوظات قرآنی اش دست كم روزی چند بار به قرائت قرآن بپردازد. معصومان ـ علیهم السّلام ـ حافظان قرآن را به تكرار آیات الهی فراخوانده، یادآور شده اند همان گونه كه شتر بسته شده در یک نقطه ـ چنانچه مورد دیدار پیاپی صاحبش واقع نشود. ـ جایگاهش را ترک میكند، محفوظات حافظ قرآن نیز ـ اگر پیوسته مورد مراجعه و تكرار قرار نگیرد از خاطر زدوده میشود.¹ بنابراین، حافظ ناگزیر با قرآن انس میگیرد و زمینه هدایت و سعادتش فراهم میآید. حضرت علی ـ علیه السّلام ـ میفرماید: هیچ كس با قرآن هم نشین نمی شود مگر این كه از كنار آن با افزایش یا كاهش برمی خیزد: افزایش هدایت یا كاهش گمراهی.²

نفوذ قرآن در جان ها و پدید آوردن تحول در شخصیت افراد نیز از آثار سازنده ی تلاوت و حفظ قرآن است. بسیاری از مردم با تلاوت یا شنیدن آهنگ دلنشین قرآن مسیر زندگی خود را تغییرداده، سمت سعادت و كمال رهنمون شدند.³

 

3. آرامش روحی

یاد خدا تأثیر بسزایی در روان آدمی دارد و دل ها در پرتو آن آرام میگیرد. خداوند متعال میفرماید:

«أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» ⁴

آگاه باش، دلها با یاد خدا آرام میگیرد.

یكی از نام های قرآن ذكر است. تلاوت و حفظ قرآن نوعی ذكر خداوند است كه انسان در پرتو آن از هجوم بسیاری از فشارهای روانی و اضطرابات درونی مصون میماند. پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ میفرماید: مثل قرآن مثل كیسهی سربسته ی پر از مشک است. اگر آن را باز كنی، بوی مشک فضا را معطر میسازد و اگر به حال خود رها سازی، سود نمی بخشد. قرآن نیز، چنانچه به تلاوتش روی آوری، فضا را از عطر خود آكنده می سازد و روان را نشاط می بخشد؛ و اگر تلاوت نكنی، در سینه ات پنهان میماند.⁵

حضرت علی ـ علیه السّلام ـ میفرماید: هیچ كس با قرآن هم نشین نمیشود مگر این كه از كنار آن با افزایش یا كاهش برمیخیزد: افزایش هدایت یا كاهش گمراهی

4. بهترین انیس

كتاب بهترین هم نشین تنهایی است و قرآن زیباترین، عمیقترین و با نفوذترین كتاب شمرده میشود. امام سجاد ـ علیه السّلام ـ میفرماید: اگر همه ی مردم روی زمین از دنیا بروند، تا وقتی قرآن با من است، از هیچ چیز وحشت ندارم.⁶

 

5. فهم بهتر قرآن

مهمترین و عمده ترین اثر حفظ قرآن درک بهتر آن است. حافظ به سبب تسلط بر همه ی آیات، ارتباط آنها را نیک در می یابد و در پرتو آن دركی بهتر و درست تر از قرآن به دست می آورد.

هر چه حافظ قرآن بر آیات و ارتباط و بازیابی آنها مسلط تر باشد، بهتر می تواند نظر قرآن درباره ی یک موضوع را به دست آورد. پس مفسران حافظ قرآن، بهتر و دقیقتر میتوانند قرآن را تفسیر كنند و تفسیرشان از تفسیر مفسران غیر حافظ جامعتر و دقیقتر است.

 

6. همنشینی با فرشتگان:

عن ابی عبدالله ـ علیه السّلام ـ قال:

اَلْحافِظُ للْقرْآنِ الْعامِلُ بِه مَعَ السَّفَرةِ الْكِرامِ الْبَرَرَةِ.⁷

«حافظ قرآن كه بدان عمل كند، در آخرت رفیق و همراه فرشتگان و سفیران الهی خواهد بود.»

 

7. غنا و بی نیازی:

قال رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ :

اَغْنَی الناسِ حَمَلةُ الْقُرآنِ مَنْ جَعَلهُ اللهُ تَعالی فی جَوْفِهِ . ⁸

بی‌نیازترین مردم حاملان قرآن می‌باشند، آن كسان كه خدای تعالی قرآن را در سینه آنها جای داده است.

قال رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ :

مَنْ اَعطاهُ اللهُ الْقُرآنَ فَرَای اَنَّ رَجُلاً اُعْطِیَ اَفْضَل مِمّا اُعْطی فَقَدْ صَغَّرَ عَظِیماً وَ عَظَّمَ صَغیراً. ⁹

هر كسی خداوند قرآن را به او داد و چنان پندارد كه به مردی بهتر از او چیزی داده‌اند، خیر بزرگی را كوچک شمرده و كوچكی را بزرگ دانسته است.

 

8. موجب آمرزش گناهان:

قال رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ :

مَنْ قَرَأَ الْقُرآنَ عن حِفْظِهِ ثُمَّ ظَنَّ اَنَّ الله تَعالی لا یَغْفِرُ لَهُ فَهُوَ مِمَّنْ اسْتَهْزِءَ بِآیاتِ الله. ¹⁰

«كسی كه قرآن را از حفظ بخواند و گمان كند كه خداوند متعال او را نمی‌آمرزد، در واقع از جمله كسانی است كه آیات خداوند را مورد استهزاء و تمسخر قرار داده است.»

قال رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله: مَنْ اَعطاهُ اللهُ الْقُرآنَ فَرَای اَنَّ رَجُلاً اُعْطِیَ اَفْضَل مِمّا اُعْطی فَقَدْ صَغَّرَ عَظِیماً وَ عَظَّمَ صَغیراً. هر كسی خداوند قرآن را به او داد و چنان پندارد كه به مردی بهتر از او چیزی داده‌اند، خیر بزرگی را كوچك شمرده و كوچكی را بزرگ دانسته است

9. نجات از عذاب الهی:

لا یُعَذِّبُ اللهُ قَلباً وَعَی الْقُرآن. ¹¹

«خداوند متعال قلبی كه قرآن در آن باشد را عذاب نمی‌كند.»

 

10. قبولی شفاعت:

همانطور كه خود قرآن در حق مؤمنان شفاعت می‌كند، حافظ و حامل قرآن نیز توان شفاعت را دارد:

قال رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ : مَن قَرَاَ الْقُرآنَ حَتّی یَسْتَظْهرَهُ وَ یَحْفَظَهُ اَدْخَلَهُ اللهُ الْجَنَّةَ و شَفَّعَهُ فی عَشْرَةٍ مِنْ اَهْلِ بَیْتِهِ كُلِّهِمْ قَدْ وَجَبَتْ لَهُمُ النّارُ ¹²

«هر كه (آنقدر) قرآن بخواند تا حفظ شود، خداوند او را به بهشت داخل خواهد كرد و شفاعتش را درباره ده نفر از خانواده‌اش كه آتش جهنم بر آن واجب شده، می‌پذیرد.»

11. آبادی و احیاء قلب:

همانطوری كه خانه ویران نزد مردم بی‌ارزش است، دلی خالی از قرآن نیز پیش خداوند بی‌ارزش است.

قال رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ : اِنَّ الَّذی لَیْسَ فی جَوفِهِ شَیْءٌ مِنَ الْقُرآنِ كَالْبَیْتِ الْخَراب. ¹³

«كسی كه در درونش چیزی (سوره یا آیه‌ای) از قرآن نباشد، همانند خانه ویران است.»

 

12. انس با قرآن و تلاوت آن موجب احیاء و شادابی دل می‌شود.

عن كثیر بن سلیم قال قال رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ :

یا بُنَیَّ لا تَغْفَل عَنْ قَرائَةِ الْقُرآن، فَأِنَّ القُرآنَ یُحیی الْقَلْبَ و یَنْهی عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغِی. ¹⁴

كثیر بن سلیم می‌گوید: رسول اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود:ای پسر! از قرائت قرآن غفلت مكن كه قرآن دل را زنده می‌كند و از فحشاء و نادرست و ستم باز می‌دارد.

 

13. بالاترین درجات در بهشت:

قال رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ :

فَاِذا دَخَلَ صاحِبُ القُرآنِ الْجَنَّةَ قَیلَ لَهُ: اِقْرَأ وَارْقَ، لِكُلِّ آیَةٍ دَرَجةٌ فَلا تَكُونُ فَوقَ حافِظِ القُرآنِ دَرَجةٌ. ¹⁵

هنگامی كه صاحب قرآن داخل بهشت شود، به او می‌گویند بخوان و بالا رو، پس برتر از درجة حافظ قرآن درجه‌ای نیست.

 

14. نجات از تنهایی:

زندان تنهایی، ناخود آگاه در انسان ترس و وحشت ایجاد می‌كند و در این موقعیت انسان نیاز به دوست و همراهی دارد، بهترین مونس و همدم آدمی در تنهایی كتاب است و چه كتابی زیباتر و عمیق‌تر و با نفوذتر از قرآن؟

قال علی بن الحسین ـ علیه السّلام ـ :

لَوْ ماتَ مَنْ بَیْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ لَمَا اسْتَوْحَشْتُ بَعْدَ اَنْ یَكُونَ الْقُرآنُ مَعی ¹⁶

امام علی بن الحسین ـ علیه السّلام ـ فرمود:

«اگر همه مردم كه در میان مشرق و مغرب عالم زندگی می‌كنند، بمیرند و قرآن كریم با من باشد، احساس ترس و وحشت نمی‌كنم.»

پیامبر اسلام فرمود: «همانا بهترین بندگان نزد خدا بعد از پیامبران علما هستند و سپس حاملان (قاریان و حافظان) قرآن، آنان همانند انبیا از دنیا می‌روند، همراه آنان از قبرها برانگیخته می‌شوند، در كنار آنان از صراط می‌گذرند و پاداش انبیاء را (از خداوند)دریافت می‌كنند.»

15. در زمره بزرگان و بهترین افراد جامعه:

پیامبر بزرگوار اسلام در این باره می‌فرماید:

اَشْرافُ اُمَّتی حَمَلَةُ الْقُرْآنِ وَ اَصْحابُ اللَّیلِ. ¹⁷

«بزرگان امت من حاملان قرآن و نماز شب خوانان می‌باشند.»

در روایت دیگر می‌فرماید:

فَضْلُ حَمَلَةِ الْقُرآن عَلَی الّذی لَمْ یَحْمِلْهُ كفضل الخالق عَلَی المخلوق. ¹⁸

«فضیلت و برتری حاملان¹⁹ قرآن بر كسی كه سعادت حمل قرآن را نیافته، مانند برتری آفریدگار بر آفریدگان است.»

 

16. دریافت پاداش پیامبران:

حاملان قرآن، چون با كلام خداوند انس و الفت دارند و سعی می‌كنند، خود نیز متخلق به اخلاق قرآن و متأدّب به آداب الهی باشند، مرگ و حشر و نشر آنها همانند پیامبر است:

قالَ رَسُولُ الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ :

اِنَّ اَكْرَمَ العِبادِ اِلَی اللهِ بَعْدَ الأنبیاءِ، العُلَماءُ ثُمَّ حَمَلَةُ القُرآن، یَخْرُجُونَ مِنَ الدُّنیا كَما یَخْرُجُ الانبیاءُ وَ یُحْشَرُونَ مِنْ قُبُورِهِم مَعَ الأنبِیاءِ وَ یَمُرُّون عَلَی الصِّراطِ مَعَ الأنبِیاءِ و یُأخُذُونَ ثَوابَ الأنبِیاءِ. ²⁰

پیامبر اسلام فرمود:

«همانا بهترین بندگان نزد خدا بعد از پیامبران علما هستند و سپس حاملان (قاریان و حافظان) قرآن، آنان همانند انبیا از دنیا می‌روند، همراه آنان از قبرها برانگیخته می‌شوند، در كنار آنان از صراط می‌گذرند و پاداش انبیاء را (از خداوند)دریافت می‌كنند.»

 

17. سرشناسان اهل بهشت:

اهل قرآن همانطور كه در دنیا مورد تكریم و احترام مردم هستند در بهشت نیز گرامی و محبوبند.

قال رسول الله(ص): حَمَلَةُ القرآنِ عُرَفاءُ اَهْلِ الْجَنَّة ²¹«حاملان قرآن، سرشناسان اهل بهشت‌اند.

---

پی نوشت ها : 

[1] . پیامبر اسلام(ص) میفرماید: انما مثل صاحب القرآن كمثل الابل المعلقة اذا عاهد علیها أمسكها و ان أطلقها ذهبت و اذا قام صاحب القرآن فقرأه باللیل و النهار ذكره و اذا لم یقم به نسیه. (صحیح مسلم، ج 1، ص 544).

[2] . ما جالس هذا القرآن احد الا قام عنه بزیادة أو نقصان: زیادة من هدی أو نقصان من عمی. (نهج البلاغه، خ 175).

[3] . برخی از دانشمندان در این زمینه كتابهای مستقلی نوشته اند و حكایات آموزنده بیشماری گرد آورده اند، مانند كتاب نمونه هایی از تأثیر و نفوذ قرآن، نوشته ی علی كریمی جهرمی.

[4] . رعد، 13: 28.

[5] . عن رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ : ان القرآن مثله كمثل جراب فیه مسك قد ربطت فاه فان فتحته فاح ریح المسك و ان تركته كان مسكا موضوعا مثل القرآن ان قرأته و الا فهو فی صدرك. (كنز العمال، ح 2323).

[6] . لومات من بین المشرق و المغرب لما استوحشت بعد أن یكون القرآن معی. (بحار، ج 46، ص 107).

[7] . اصول كافی، ج 4، ص 404.

[8] .كنز العمال، ج 1، ص 510.

[9] . همان.

[10] . مستدرك الوسائل، ج 2، ص 294.

[11] . آثار الصادقین، ج 17، ص 247.

[12] . مجمع البیان، ج 1، ص 45.

[13] . كنز العمال، ج 1، ص 553.

[14] . كنز العمال، ج 2، ص 291.

[15] . بحار الانوار، ج 92، ص 22.

 [16] . بحار الانوار، ج 46، ص 107.

[17] . سفینة، ج 2، ص 415.

[18] . كنز العمال، ج 1، ص 515.

[19] . حامل قرآن معنای گسترده‌ای دارد كه قاریان مفسران قرآن را نیز در بر می‌گیرد.

[20] . بحار، ج 92، ص 17.

[21] . وسائل الشیعه، ج 6، ص 175.

 

منبع : www.abas.ws

22 شرط برای حفظ قرآن

---

در برنامه ریزی و زمان بندی حفظ قرآن، اگر می خواهید روزی 4 ساعت به حفظ قرآن بپردازید، بهتر است كه این چهار ساعت، پشت سر هم و در یك زمان ـ مثلاً از ساعت 8 صبح تا 12 ظهر ـ نباشد...

---

1. در حفظ قرآن، «شرط اول قدم آن است كه مجنون باشی». پس شرط اول در حفظ قرآنْ «عشقِ» به این كار و عاشق آن بودن است و شما عشق به حفظ قرآن را می توانید از راههای ذیل، در خود، ایجاد یا تقویت كنید:

یك. توجه به ارزش و اهمیت خود قرآن؛

دو. توجه به مسئولیت خود در برابر یادگیری، یادسپاری، به كارگیری و یاددهی قرآن؛

سه. توجه به ارزش و اهمیت حفظ قرآن؛

چهار. توجه به آثار و فواید حفظ قرآن؛

پنج. توجه به اهداف حفظ قرآن.

2. از هر زمانی در طول شبانه روز می توان برای حفظ قرآن بهره جُست، اما برخی بر این عقیده اند كه بهترین زمان مناسب برای حفظ آیات قرآن، در اول صبح و بویژه در فاصله بین اذان صبح تا طلوع آفتاب است؛ زیرا انسان بتازگی از خواب شبانه اش بیدار شده و به امور مادی و اشتغالات روزانه اش مشغول نگشته و ذهن و روان وی كاملاً در آسایش و استراحت بوده است و در نتیجه، از فضای معنوی بهتر و آرامش روانی بیشتر و آمادگی ذهنی خوب تری برخوردار است.

برخی دیگر نیز بر این عقیده اند كه آخر شب و بویژه فاصله پیش از خواب شبانه، زمان مناسبی برای حفظ قرآن است؛ زیرا انسان از كارها و مشغله های ذهنی روزانه اش فارغ شده است و پس از حفظ آیات قرآن نیز به خواب می رود و دیگر ذهن او با اشتغالات و درگیریهای جدیدی روبه رو نمی شود و هر مقدار از آیات قرآن را كه پیش از خواب حفظ می نماید، پس از خوابیدن، در ذهن وی كاملاً نقش می بندد و هنگام صبح كه از خواب برمی خیزد، آیات حفظ شده را به صورت روشن و شفاف، در ذهن و حافظه خود می بیند.

3. حفظ قرآن، برنامه ریزی و زمان بندی و نظم و انضباط می خواهد. از این رو، باتوجه به شرایطی كه دارید، برای خودتان مشخص و معین كنید كه روزی چند ساعت و در كدام ساعتها می خواهید به حفظ قرآن بپردازید؛ مثلاً روزی سه ساعت و از ساعت 7 تا 8 صبح و 4 تا 5 عصر و 10 تا 11 شب. پس از این برنامه ریزی، هرگز از آن تخلّف نورزید و در صورت تخلّف، خود را به گونه ای جریمه و مُۆاخذه كنید. این برنامه ریزی باعث می شود تا براساس نظریه «پاوُلُف»، خود را «شرطی» كنید و ذهن شما همیشه در آن ساعتهای معین، آمادگی كامل برای حفظ آیات قرآن را داشته باشد.

هرگاه از نظر روحی ـ روانی نمی توانید به حفظ آیات جدیدی مشغول شوید، اگر می توانید، به مرور و تكرار محفوظات قبلی خود بپردازید تا ارتباط شما با قرآن و برنامه حفظ آن قطع نگردد

4. در برنامه ریزی و زمان بندی حفظ قرآن، اگر می خواهید روزی 4 ساعت به حفظ قرآن بپردازید، بهتر است كه این چهار ساعت، پشت سر هم و در یك زمان ـ مثلاً از ساعت 8 صبح تا 12 ظهر ـ نباشد؛ بلكه آن را به دو زمانِ دو ساعته، مثلاً از ساعت 7 تا 9 صبح و از ساعت 9 تا 11 شب، و یا حتی به چهار زمانِ یك ساعته، مثلاً از ساعت 7 تا 8 صبح و 12 تا 1 ظهر و 5 تا 6 عصر و 10 تا 11 شب، تقسیم و تنظیم نمایید تا احیانا به بیماریها و فشارهای جسمی و روحی دچار نشوید.

5. در برنامه ریزی حفظ قرآن، مقدار حفظ قرآن در هر روز را با «صفحه» حساب كنید نه با «آیه»؛ زیرا كوتاهی و بلندی آیه ها یكسان نیست. مثلاً برای خودتان برنامه ریزی نمایید كه روزی «یك صفحه» از قرآن را حفظ كنید، نه روزی 10 آیه را.

6. حفظ قرآن را از زمانهای كوتاه آغاز نمایید و بتدریج، بر زمان آن بیفزایید تا دچار خستگی و دلزدگی نشوید. به طور نمونه، در هفته اول، روزی نیم ساعت و در هفته دوم، روزی یك ساعت و در هفته سوم، روزی یك ساعت و نیم و در هفته چهارم، روزی دو ساعت و در ماه دوم، روزی سه ساعت و در ماه سوم، روزی چهار ساعت و در ماه چهارم، روزی پنج ساعت، به حفظ قرآن مشغول شوید.

7. اگر نگوییم «لازم» است، حتما «بهتر» است كه شروع حفظ قرآن، از همان آغازِ دورانِ كودكی و نوجوانی باشد؛ زیرا ذهن انسان در این دوران، همچون آینه ای شفاف است كه هنوز زنگار نگرفته و با مسائل گوناگون و مشكلات فراوان و پیچیده زندگی آمیخته نگشته و آمادگی كامل برای یادگیری و یادسپاری آیات قرآن را داراست؛ هر چند انسانهایی نیز بوده اند كه پس از 40 ـ 50 سالگی، حافظ قرآن شده اند و البته با دشواری بیشتر و شتاب كمتری نیز، در این راه، روبه رو بوده اند.

8. توجه داشته باشید قرآنهایی كه با خط «عُثمان طه» و مانند آن نگارش شده اند، دارای «604» صفحه هستند. پس اگر روزی فقط «1» صفحه از این قرآنها را حفظ كنید، می توانید همه قرآن را در «604» روز، یعنی حدود «20 ماه» یا «1 سال و 8 ماه»، حفظ نمایید. و چنانچه روزی «2» صفحه از آنها را حفظ كنید، می توانید همه قرآن را در حدود «10 ماه» حفظ نمایید.

9. هیچ گاه در سرعت و مقدار حفظ قرآن، خود را با دیگران مقایسه ننمایید؛ زیرا هر كس از شرایط ویژه ای برخوردار است. پس، خودتان را با شرایط ویژه خودتان مقایسه كنید و آن گاه به ارزیابی سرعت و مقدار حفظِ خویش بپردازید و در صورتی كه آن را مناسب نیافتید، بر سرعت و مقدار حفظ خود بیفزایید و بر ثابت نگه داشتن آیاتِ حفظ شده، در ذهن و حافظه خویش، تلاش بیشتری داشته باشید.

10. سعی كنید هنگام راه رفتن و یا هنگامی كه سوار اتومبیل، اتوبوس، تاكسی، قطار، هواپیما و مانند آن هستید، به قرائت و مطالعه و حفظ آیات از روی قرآن نپردازید؛ زیرا برخی بر این عقیده هستند كه مطالعه در حال حركت، برای چشم و اعصاب زیان دارد و گاه نیز موجب سردرد و چشم درد و سوزش چشم و اشكریزی از چشمان می شود. در این حالتها، بهتر است آیاتی را كه قبلاً حفظ كرده اید، تكرار و تمرین نمایید و آنها را در ذهن خود مرور كنید. البته برای تصحیح اشتباهات و یادآوری قسمتهای فراموش شده، مراجعه به قرآنی كه همراهتان است، در حالتهای گفته شده، مانعی ندارد.

11. هنگامی كه تازه از خواب برخاسته اید، بلافاصله به خواندن و حفظ كردن قرآن مشغول نشوید؛ بلكه تا حدود نیم ساعت و یا حتی یك ساعت پس از بیدار شدن، به كارهای معمولی و متفرقه بپردازید و آن گاه مشغول خواندن و حفظ كردن قرآن شوید. رعایت این نكته برای آن است كه ذهن و حافظه شما، هنگام خواب، در آرامش كامل به سر می برده است و پس از بیدار شدن، آمادگی كامل و سریع برای یادگیری و یادسپاری مطالب فكری و علمی و از جمله آیات قرآن را ندارد. به همین دلیل، گاه دیده شده است برخی از كسانی كه پس از بیدار شدن و بدون درنگ، به مطالعه و كارهای فكری و علمی پرداخته اند، ناگهان خسته شده و به «سردرد» دچار گشته اند.

12. سعی كنید برای تكرار محفوظات قرآنی خود و مرور آیاتی كه قبلاً حفظ كرده اید، از هر فرصتی استفاده نمایید و آن را در هر شرایطی كه ممكن است انجام دهید. مثلاً اگر می توانید، در هنگام خیاطی كردن، ظرف شستن، قدم زدن، بازار و پارك و باغ رفتن، در صف و نوبت بودن، آشپزی كردن، لباس شستن، جارو نمودن، سبزی پاك كردن، نظافت نمودن، پیاده روی كردن، حیاط شستن، ورزش نمودن و رانندگی كردن به تكرار و مرور محفوظات قرآنی خود بپردازید.

13. قرآن كتابی «پاك» است. پس، حفظ قرآن را در محلی پاك و پاكیزه انجام دهید. به طور نمونه، بر فرش یا موكت نجس و آلوده ـ هر چند خشك و ناپیدا هم باشد ـ قرآن را حفظ نكنید.

  14. حفظ قرآن را در مكانی آرام و دارای سكوت و به دور از هر گونه شلوغی و موانع تمركز حواس انجام دهید. مثلاً در اتاقی كه مجاور كوچه و خیابان است و یا رادیو و تلویزیون در آن روشن است، به حفظ قرآن نپردازید.

15. سعی كنید در هنگامی كه خسته یا عصبانی یا كسل یا گرسنه یا خواب آلود یا بی نشاط یا پریشانْ خاطر و یا مانند آن هستید، به حفظ قرآن نپردازید؛ زیرا در این اوقات، سلولهای مغزی آمادگی چندانی برای خواندن و حفظ كردن آیات قرآن را ندارند؛ مگر آنكه بتوانید با خواندن و حفظ كردن آیات، بر این موانع چیره شوید و آنها را به جهت مثبت و حالات مناسب تغییر دهید.

16. هرگاه از نظر روحی ـ روانی نمی توانید به حفظ آیات جدیدی مشغول شوید، اگر می توانید، به مرور و تكرار محفوظات قبلی خود بپردازید تا ارتباط شما با قرآن و برنامه حفظ آن قطع نگردد.

17. چنانچه برای خود به گونه ای برنامه ریزی كرده اید كه مثلاً روزی یك صفحه از قرآن را حفظ كنید، در هر روز و پیش از شروع حفظ صفحه جدید، به مرور و تكرار صفحات و یا صفحه قبلی آن بپردازید تا آنچه را قبلاً به یاد سپرده اید، زود از یاد نبرید و ارتباط حفظ صفحات با یكدیگر را نیز قطع نكرده باشید.

18. در هنگام حفظ قرآن، به كار دیگری از قبیل خوردن، آشامیدن، نگاه كردن به تلویزیون، گوش دادن به رادیو، سخن گفتن با دیگران، مطالعه كردن و مانند آن مشغول نشوید تا كیفیت و كمیت حف1 دارای رشد بهتر و بیشتری باشد. و باید توجه داشت: غالبا كسانی كه از «تمركزِ» بیشتری برخوردار بوده اند، از «موفقیت» بیشتری نیز برخوردار گشته اند. »

اگر نگوییم «لازم» است، حتما «بهتر» است كه شروع حفظ قرآن، از همان آغازِ دورانِ كودكی و نوجوانی باشد؛ زیرا ذهن انسان در این دوران، همچون آینه ای شفاف است كه هنوز زنگار نگرفته و با مسائل گوناگون و مشكلات فراوان و پیچیده زندگی آمیخته نگشته و آمادگی كامل برای یادگیری و یادسپاری آیات قرآن را داراست؛ هر چند انسانهایی نیز بوده اند كه پس از 40 ـ 50 سالگی، حافظ قرآن شده اند و البته با دشواری بیشتر و شتاب كمتری نیز، در این راه، روبه رو بوده اند

19. در صورتی كه در برنامه زمانبندی شما برای حفظ قرآن ـ به دلیلها و یا علتهایی ـ تأخیری رخ داد، باید در برنامه زمانی بعدی حتما آن را جبران كنید و در همین زمان نیز، برنامه از قبلْ تعیین شده را اجرا نمایید. به طور نمونه، اگر برای خود، برنامه ریزی كرده بودید كه در هر روز، یك صفحه از قرآن و مثلاً در روز شنبه صفحه 20 را حفظ كنید و به عللی نتوانستید صفحه 20 را در روز شنبه حفظ نمایید، باید در روز یكشنبه، نخست صفحه 20 و سپس صفحه 21 قرآن را حفظ كنید، نه اینكه در روز یكشنبه به حفظ صفحه 20 و در روز دوشنبه به حفظ صفحه 21 بپردازید.

20. برای اینكه در برنامه ریزی شما برای حفظ قرآن تأخیری نیفتد و خللی وارد نشود، باید برنامه حفظ قرآن خود را به عنوان یكی از كارهای اصلی و مهم و ضروری روزانه خویش بدانید تا كار حفظ قرآن شما تحت الشعاع كارهای دیگرتان قرار نگیرد به طوری كه از آن باز بمانید. از سوی دیگر نیز توجه داشته باشید كه اگر كار حفظ قرآن را با برنامه ریزی درست و منظم انجام دهید، كارهای دیگرتان را تحت الشعاع خود قرار نمی دهد به طوری كه خیال كنید از كارهای مهم دیگرتان در طول روز باز می مانید.

21. هنگام خواندن و حفظ قرآن، فاصله چشمان شما با قرآنْ كمتر از 30 سانتی متر نباشد تا چشمانتان خسته و آزرده نگردد.

22. كم حفظ كردن، ولی خوب حفظ كردن از شرایط مهم حفظ قرآن است. برخی از حافظان بر ذهن و حافظه خود سخت می گیرند و یكباره آیات و معلومات فراوانی در آن وارد می كنند و چه بسا كه موفق نیز می شوند؛ اما این كار تداوم زیادی ندارد و كم كم آثار ناراحتی و فراموشی بر آنان آشكار می شود و به كنار گذاشتن حفظ قرآن می انجامد. حفظ آیات باید متناسب با استعداد شخص و به اندازه زمانی باشد كه برای آن تعیین شده است.

---

منبع: ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره58.

بهترین دوران حفظ قرآن

---

برای حفظ قرآن، هیچ زمانی دیر نیست. در میان حافظان شمار كسانی كه قرآن را در سنین بالا به خاطر سپردند، اندك نیست. حضرت آیت‌الله مكارم شیرازی ـ دام ظلّه العالی ـ در درس خارج فقه می‌فرمود: مرحوم آیت‌الله خویی ـ قدس سره ـ در دوران پیری به حفظ قرآن مشغول شدند.

---

بنابراین، در هر سن و موقعیتی می‌توان به حفظ قرآن روی آورد. البته در كودكی ذهن برای فراگیری معلومات آمادگی بیش‌تری دارد. و باید آن‌را بهترین زمان حفظ قرآن به شمار آورد. رسول خدا ـ صلی اللّه علیه و آله ـ می‌فرماید: «آموختن در كودكی چون نقشی است كه بر سنگ حك شده باشد؛ و آن‌كه در بزرگسالی می‌آموزد چون كسی است كه بر آب می‌نویسد.[1]

بیش‌تر قاریان مشهور جهان چون استاد عبدالباسط، محمد صدیق منشاوی، راغب مصطفی غلوش و ابوالعینین شعیشع از كودكی به حفظ قرآن روی آوردند و در شمار حافظان كل قرآن جای دارند.[2] اكثر دانشمندان ما نیز در كودكی بدین توفیق دست یافتند. نام و زندگی شماری از آن‌ها عبارت است از:

ابن‌سینا

ابن‌سینا دانشمند نامی قرن پنجم هجری ـ كه در پزشكی، فلسفه و... سرآمد عصر خود بود ـ پیش از ده سالگی قرآن مجید را حفظ كرد.

 

سید بن طاووس

سید بن طاووس یكی از دانشمندان شیعی است كه در ماه شعبان سال640ق در كربلا دیده به جهان گشود و در شهرهای حله و بغداد به فراگیری دانش پرداخت. او از شاگردان خواجه نصیرالدین طوسی و علامه حلی است و در یازده سالگی تمامی قرآن را به خاطر سپرد.[3]

حافظ شیرازی این شاعر و دانشمند ایرانی، در نهایت فقر و تنگدستی به فراگیری دانش پرداخت. او تمامی قرآن را با چهارده قرائت از حفظ بود و «لسان الغیب» لقب داشت

رودكی

این شاعر پرآوازه‌ی سده‌ی چهارم ایران، در عصر سامانیان می‌زیست. وی حدود 1300000 بیت شعر سرود و شعر پارسی را به كمال رساند. رودكی از نعمت بینایی بی‌بهره بود؛ ولی در هشت سالگی تمام قرآن را حفظ كرد.[4]

 

ابوالعیناء

محمد بن قاسم بن خلاد بن یاسر اهوازی مشهور به ابوالعیناء، در شهر اهواز متولد شد و در بصره رشد یافت. وی از ادیبان بزرگ روزگار عباسی شمرده می‌شد و در كودكی قرآن را حفظ كرد. ابوالعیناء در چهل سالگی چشمانش را از دست داد و پنجاه سال دیگر عمرش را در نابینایی به‌سر برد.[5]

 

حافظ شیرازی

این شاعر و دانشمند ایرانی، در نهایت فقر و تنگدستی به فراگیری دانش پرداخت. او تمامی قرآن را با چهارده قرائت از حفظ بود و «لسان الغیب» لقب داشت.[6]

 

ناصر خسرو

ابومعین ناصر خسرو قبادیانی در سال 394 هجری چشم به جهان گشود و در 481 درگذشت. این شاعر، عارف، حكیم و نویسنده‌ی زبردست بود ـ كه از نوادر روزگار به شمار می‌رفت ـ در 9 سالگی قرآن و بسیاری از احادیث را حفظ كرد.[7]

 

ابن اثیر جزری

ابوالفتح ابن اثیر جزری از دانشمندان مذهب شافعی است. او در لغت، نحو، بیان و نیز فنون انشا و كتابت مهارت بسیار داشت و قرآن را در كودكی حفظ كرده بود.[8]

 

انتاكی

داود بن عمر انتاكی ملقب به «بصیر»، از دانشمندان شیعی اوایل قرن یازدهم است. وی در كودكی حافظ قرآن شد و توانست در پزشكی و فلسفه شهرتی چشم‌گیر به دست آورد. انتاكی از نعمت چشم بی‌بهره بود؛ ولی به شهرهای بسیار سفر كرد.[9]

 

ملك المحدثین

محمد بن طاهر ملقب به ملك المحدثین، از دانشمندان اواخر قرن دهم هجری است. او در كودكی قرآن را حفظ كرد و در بسیاری از فنون بر دیگران تقدم یافت. محمد بن طاهر اموال بسیار به ارث برد و همه را به دانشجویان علوم دینی بخشید.[10]

 

فرزدق

این شاعر شیعی عصر بنی‌امیه، از اصحاب امام سجاد ـ علیه السلام ـ بود. پدرش او را در كودكی نزد علی ـ علیه السلام ـ آورد و گفت: فرزندم شاعر است. علی ـ علیه السلام ـ فرمود: او را قرآن بیاموز كه بهتر از شعر است. این سخن چنان در فرزدق اثر كرد كه بر خود قیدهایی بست و سوگند خورد تا قرآن را حفظ نكند آن‌ها را نگشاید. به این ترتیب، همه‌ی قرآن را به خاطر سپرد.[11]

 

فخرالدین عراقی

ابراهیم بن شهریار ملقب به «فخرالدین»، در شمار شاعران و عارفان پیرو شیخ شهاب الدین سهروردی جای دارد. او در كودكی به جمع حافظان قرآن پیوست.[12]

 

شبلنجی

این دانشمند بزرگ اهل سنت در حدود 1250ق دیده به جهان گشود و در ده سالگی قرآن را حفظ كرد. وی به گوشه‌نشینی و زیارت اهل قبور بسیار تمایل داشت.[13]

بهترین زمان شروع از كودكی و نوجوانی است ولی هر مقطع از عمر كه انسان شروع كند همان لحظه شروع، منفعت است و قطعاً مفید فایده است و اگر انسان با همت والا و جدی شروع كند و قطعاً به اندازه‌ی همت و تلاش خود نتیجه‌ی آن‌را خواهد دید و بهره‌مند می‌گردد

شهاب الدین

این دانشمند شافعی ـ كه به ادبیات بسیار عشق می‌ورزید ـ در ده سالگی قرآن را حفظ كرد.[14]

 

ابوالحسنات

محمد عبدالحی بن حافظ انصاری، از دانشمندان حنفی قرن چهاردهم است. او حفظ قرآن را از پنج سالگی آغاز كرد و در ده سالگی به پایان رساند. ابوالحسنات در یازده سالگی به تحصیل دانش پرداخت و همه‌ی علوم رایج معقول و منقول را نزد پدر آموخت.[15]

 

ابن اللبان

ابومحمد عبدالله مشهور به ابن اللبان، از فقیهان و محدثان معروف شافعی است. وی ـ كه قرآن را به چندین روایت تلاوت می‌كرد ـ در پنج سالگی به حافظان پیوست و در 446ق در اصفهان درگذشت.[16]

 

جبرتی

او ابوالتهانی كنیه داشت و از دانشمندان معروف حنفی شمرده می‌شد. وی در اكثر علوم روز سرآمد بود و در كنار دانش به تجارت نیز می‌پرداخت. ابوالتهانی در ده سالگی قرآن مجید را به خاطر سپرد.[17]

موارد بسیاری دیگر نیز وجود دارد كه بزرگان ما از همان كودكی اهتمام به حفظ قرآن داشته و موفق به حفظ كامل قرآن شده‌اند، كه نمونه‌ای از این افراد و شرح حال آنها در این مقاله بیان شد. نكته‌ی مهم كه لازم به ذكر است این است كه:

 

فقط در كودكی می‌توان حفظ نمود؟

در جواب باید بگوئیم كه بهترین زمان شروع از كودكی و نوجوانی است ولی هر مقطع از عمر كه انسان شروع كند همان لحظه شروع، منفعت است و قطعاً مفید فایده است و اگر انسان با همت والا و جدی شروع كند و قطعاً به اندازه‌ی همت و تلاش خود نتیجه‌ی آن‌را خواهد دید و بهره‌مند می‌گردد. 

 

پی نوشت ها :

[1] . مثل الذی یتعلم فی صغره كالنقش فی الحجر و مثل الذی یتعلم فی كبره كالذی یكتب علی الماء. (كنز العمال، ج 10، ص 249، ح 29336)

[2] . ر.ك: نگاهی به زندگانی قاریان مشهور قرآن كریم.

[3] . ستاره‌های فضیلت، ج 3، ص 117.

[4] . دانشوران روشندل، ص 73.

[5] . همان، ص 26.

[6] . ریحانة الادب، ج 2، ص 12 ـ 15.

[7] . همان، ج 6، ص 100 ـ 102.

[8] . همان، ج 7، ص 374.

[9] . همان، ج 1، ص 194؛ دانشوران روشندل، ص 51.

[10] . همان، ج 5، ص 395.

[11] . اعیان الشیعه، ج 10، ص 267 ـ 271.

[12] . ریحانة الادب، ج 4، ص 117.

[13] . همان، ج 3، ص 180.

[14] . همان، ص 268.

[15] . همان، ج 7، ص 62.

[16] . همان، ج 8، ص 178.

[17] . همان، ج 1، ص 394.

---

منبع :

اندیشه قم

حفظ قرآن توفیقات زیادی نصیبم کرده است

---

علی امینی با 10 سال سن هم‌اکنون کل قرآن کریم را حفظ است و عامل موفقیت خود را توکل به خداوند و تشویق پدر و مادرش می‌داند.

---

علی امینی، حافظ کل قرآن کریم که 10 سال بیشتر ندارد ساکن شهر قم است و هم‌اکنون در کلاس ششم ابتدایی تحصیل می‌کند؛ این حافظ کل قرآن کریم درباره تحصیل خود تاکنون می‌گوید: به جز پایه اول و چهارم ابتدایی، بقیه پایه‌های تحصیلی را به صورت غیرحضوری به اتمام رساندم و با خواندن کتاب‌های درسی در منزل، آمادگی برای شرکت در امتحانات پایان ترم را کسب کرده و تمامی پایه‌های تحصیلی را نیز با معدل 20 به پایان رسانده‌ام.

 

فضای قرآنی حاکم بر خانواده

به این دلیل که از همان ابتدا یک فضای قرآنی بر خانواده‌ام حاکم بود و پدر و مادرم نیز طلبه بودند، کم‌کم به حفظ قرآن علاقه‌مند شده و با زحماتی که پدر و مادرم در این مسیر متحمل شدند، حفظ قرآن را آغاز کردم.

 

پیوسته و آهسته جلو رفتم

در ابتدا حفظ قرآن را کم‌کم شروع کردم، به نحوی که در روز شاید حتی کمتر از نیم خط از قرآن را حفظ می‌کردم و این روند تا دو یا سه هفته ادامه داشت و پس از آن که کمی جلوتر رفتم، نیم خط به یک خط و یک خط به چند خط افزایش یافت و به تدریج زیاد می‌شد تا جایی که در روز سه تا سه و نیم صفحه از قرآن را به همراه ترجمه و تفسیر اجمالی آیات حفظ می‌کردم.

 

مادر ، استاد حفظ من بود

مادرم که به عبارتی استاد حفظ من بوده، تقریباً حافظ کل قرآن است و پدرم هرچند که حافظ کل قرآن نیست اما بیشتر در جهت حافظ‌ پروری تلاش می‌کند.

 

برکت قرآن در ادامه تحصیل

هرچند که تحصیل غیرحضوری و مطالعه کتاب‌های درسی در منزل به دور از فضای مدرسه و کلاس، کار سختی است اما به برکت قرآن این کار را تاکنون با موفقیت انجام داده‌ام.

به این دلیل که از همان ابتدا یک فضای قرآنی بر خانواده‌ام حاکم بود و پدر و مادرم نیز طلبه بودند، کم‌کم به حفظ قرآن علاقه‌مند شده و با زحماتی که پدر و مادرم در این مسیر متحمل شدند، حفظ قرآن را آغاز کردم

از حافظه قوی‌تری برخوردار هستم

قرآن استعداد انسان را شکوفا می‌کند. حفظ قرآن این توفیق را نصیبم کرد که از حافظه قوی‌تری برخوردار شوم و سال دوم و سوم ابتدایی را بدون حضور در کلاس درس با موفقیت پشت سر بگذارم و در این میان هرچند که مسئولان مدرسه بر این عقیده بودند که به صلاح نیست که تحصیلات پایه ابتدایی جهشی باشد اما به برکت قرآن در پایان هر ترم بهترین نمرات را کسب می‌کردم.

 

پایان حفظ قرآن، پایان کار نیست

این حافظ خردسال با عنوان این مطلب که با پایان یافتن حفظ کل قرآن، کار من تمام نشده است و باید هر هفته یک بار کل قرآن را دوره کنم، می‌گوید: علاوه بر اینکه هر هفته یک بار کل قرآن باید دوره شود، خود را برای آزمون کارشناسی ارشد آماده می‌کنم و به مطالعه درس‌های تفسیری برای آزمون کارشناسی ارشد می‌پردازم.

 

حفظ قرآن توفیقات زیادی نصیبم کرده است

علی امینی در بخش دیگری از سخنان خود درباره توفیقاتی که در پی حفظ قرآن نصیب انسان می‌شود، می‌گوید: طی چهار سالی که به حفظ قرآن پرداخته‌ام، خیلی چیزها یاد گرفته‌ام و معتقد هستم زمانی که حتی توفیق انس کامل با معانی قرآن و عمل به آیات قرآن را نداشته باشیم همین ظاهر قرآن و حفظ ظاهری قرآن هم برکات معنوی بسیاری در زندگی ما خواهد داشت؛ برکت‌هایی که موجب خواهد شد تا شناخت انسان نسبت به دین بیشتر شده و روحانیت و معنویتش افزایش یابد.

 

کسی که با قرآن مأنوس باشد از خداوند دور نمی‌شود

به طور کلی کسی که با آیات قرآن کریم مأنوس باشد دیگر نماز خواندن برایش کار سختی نخواهد بود و همچنین، کسی که با مفاهیم قرآنی و دینی آشنا باشد، معارف اسلامی برایش سخت نیست و این افراد، کسانی هستند که هیچ گاه از خدا دور نمی‌شوند و برعکس، کسی که با معارف الهی و آموزه‌های دینی فاصله داشته باشد ، کم‌کم از خداوند نیز فاصله می‌گیرد و در این صورت است که دیگر نمی‌داند که چه کاری انجام می‌دهد و هیچ چیز در اختیار خودش نیست.

 

تأثیرات حفظ قرآن در زندگی شخصی و خانوادگی

طبیعی است زمانی که آیات مربوط به احترام به پدر و مادر را حفظ باشیم و معنی این آیات را خوب درک کرده باشیم، رفتار درستی با پدر و مادر خود خواهیم داشت و زمانی که آیات مربوط به خودخواهی، غیبت، دروغ و ... را حفظ باشیم دیگر خود را از آحاد جامعه برتر نمی‌بینیم و در این صورت بسیاری از مشکلات ما رفع خواهد شد.

معتقد هستم زمانی که حتی توفیق انس کامل با معانی قرآن و عمل به آیات قرآن را نداشته باشیم همین ظاهر قرآن و حفظ ظاهری قرآن هم برکات معنوی بسیاری در زندگی ما خواهد داشت؛ برکت‌هایی که موجب خواهد شد تا شناخت انسان نسبت به دین بیشتر شده و روحانیت و معنویتش افزایش یابد

سرگرمی ها و اوقات فراغت

من هم مثل تمام بچه‌های هم سن و سال خودم زمانی که با دوستانم هستم، بازی‌هایی مانند گرگم به هوا، قایم باشک و ... انجام می‌دهم.

زمان‌هایی که برنامه‌ای برای دوره محفوظات خود ندارم را با دوستانم می‌گذرانم .

زمان‌هایی را که برنامه‌ای برای حفظ قرآن و دوره محفوظات خود ندارم با دوستانم می‌گذرانم و به ویژه در فصل تابستان که اوقاف فراغتم بیشتر است، ساعات زیادی را با دوستانم در بیرون از خانه می‌گذرانم و در تمامی بازی‌هایی که بچه‌ها انجام می‌دهند نیز شرکت می‌کنم.

 

تأثیرگذاری بر دوستان 

در ارتباطات دوستی خود با همسن و سالانم، بیشتر اوقات تأثیرگذاری زیادی بر روی آنان داشته‌ام و حتی در بسیاری از مواقع، زمانی که دوستانم متوجه شده‌اند که من حافظ کل قرآن هستم، آنان نیز به سمت قرآن آمده و حفظ قرآن را آغاز کرده‌اند تا جایی که یکی از دوستانم پس از مدتی که حفظ قرآن را آغاز کرده، هم‌اکنون حافظ دو جزء از قرآن کریم است.

زمانی که در پایه چهارم ابتدایی تحصیل می‌کردم، همکلاسی‌هایم متوجه شدند که من حافظ کل قرآن هستم و به همین دلیل نیز علاقه زیادی برای حفظ قرآن از خود نشان دادند و زمانی که متوجه اشتیاق آنان برای حفظ قرآن و انس با کلام خدا شدم، حتی کلاس حفظ قرآن و مشاوره قرآنی در مدرسه برگزار کردم تا دانش‌آموزانی که علاقه‌مند به حفظ قرآن بودند، این کار را آغاز کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به کمک‌های غیرقابل شمارش پدر و مادرش در حفظ کل قرآن کریم به او می‌گوید: پدر و مادرم کمک‌های زیادی به من داشتند و همین که من را با قرآن کریم مأنوس کردند، بزرگ‌ترین کمک به من بود و از زحمات آنان تشکر و قدردانی می‌کنم.

---

منبع: ایکنا

قـــــــــــرآن در کلام رهبــــــر

آیت الله خامنه ای رهبر انقلاب اسلامی ، از شخصیتهای اسلامی است که با قرآن مانوس است و بر علوم مختلف قرآنی تسلط دارد . ایشان در مناسبتهای مختلف ، رهنمودهای ارزشمندی را درخصوص نشر و گسترش معارف قرآنی ارائه داده است .

 قرآن ، معجزه بزرگ و جاوید حضرت محمد (ص) پیامبر اسلام و منشور هدایت بشر به سوی سعادت و بهروزی است .

به همین دلیل ، این کتاب آسمانی نزد مسلمانان از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است . پیروان آئین اسلام ، قرآن را می خوانند و می کوشند رهنمودهای متعالی آن را در زندگی خود بکار گیرند . رسول گرامی اسلام و دیگر بزرگان دین ، درمورد اهمیت قرآن و ضرورت بهره گیری از آموزه های آن ، نكات زیادی را مطرح كرده اند . حضرت محمد (ص ) می فرماید : " کتاب خدا ( قرآن ) ، صادق ترین گفتار و رساترین موعظه و بهترین داستانها است . " امروزه لزوم عمل به تعالیم راهگشای قرآن ، بیش از هر زمان دیگر احساس می شود . اما قبل از هرچیز ، باید قرآن را شناخت و در آن تدبر و تفکر کرد .

 

آیت الله خامنه ای رهبر انقلاب اسلامی ، از شخصیتهای اسلامی است که با قرآن مانوس است و بر علوم مختلف قرآنی تسلط دارد . ایشان در مناسبتهای مختلف ، رهنمودهای ارزشمندی را درخصوص نشر و گسترش معارف قرآنی ارائه داده است . به همین علت در ادامه به بیاناتی از ایشان خواهیم پرداخت.

 

رهبر معظم انقلاب ، در دیدار بانوان قرآن پژوه 

رهبر معظم انقلاب ، در دیدار بانوان قرآن پژوه ، در توضیح این مساله فرمود : " ( در پژوهشهای قرآنی ) انس با خود قرآن لازم است . یعنی پژوهنده قرآنی باید با مجموع قرآن مانوس باشد . تلاوت قرآن ، دوباره و سه باره خواندن آن و تدبر در قرآن ، كمك می كند به اینكه ما وقتی در یك موضوع خاصی در قرآن دنبال حقایق می گردیم ، درباره آن موضوع به نتیجه ای برسیم . پس انس با قرآن لازم است . " رهبر انقلاب اسلامی ایران ، مراحل انس با قرآن را فراگیری ، تلاوت صحیح ، فهم معانی ، حفظ و تدبر در قرآن ، می داند .

 

بی شک ، تفکر و تدبر در قرآن ، مرحله ای مهم در کار هر پژوهنده قرآنی است . اما قرآن این کار را مختص محققان نمی داند ، بلکه از همگان می خواهد تا در آیه های قرآن و همه آفریده های خداوند ، تفکر کنند . 

 

دوری از قرآن 

 حقیقت این است كه ما هنوز از قرآن خیلى دوریم و خیلى فاصله داریم. دلهاى ما باید قرآنى بشود. جان ما باید با قرآن انس بگیرد. اگر بتوانیم با قرآن انس بگیریم، معارف قرآن را در دل و جان خودمان نفوذ بدهیم، زندگى ما و جامعه‌ى ما قرآنى خواهد شد؛ احتیاج به فعالیت و فشار و سیاستگذارى ندارد. اصل این است كه دلمان، جانمان و معرفتمان حقیقتاً قرآنى باشد.

 

 انس با قرآن، آشنائى با قرآن، ما را نزدیك میكند. این جلسات قرآنى، این دوره‌هاى قرآنى، این مسابقات قرآنى، اینى كه ما به تربیت قرّاء و حفّاظ دل بستیم، به خاطر این است؛ اینها همه‌اش مقدمه است؛ ولى مقدمات لازمى است.

 

 من باز هم به جوانان عزیزمان توصیه میكنم كه با قرآن انس بگیرید، با قرآن مجالست كنید. «و ما جالس  هذا القران أحد الّا قام عنه بزیادة او نقصان، زیادة فى هدى او نقصان من عمى»؛ هر بارى كه شما با قرآن نشست و برخاست كنید، یك پرده از پرده‌هاى جهالت شما برداشته میشود؛ یك چشمه از چشمه‌هاى نورانیت در دل شما گشایش پیدا میكند و جارى میشود. انس با قرآن، مجالست با قرآن، تفهم قرآن، تدبر در قرآن، اینها لازم است.[1]  

 

نیاز به تفسیر و تبیین

 خواندن قرآن، از اول تا آخر، یك چیز لازمى است. باید قرآن را از اول تا آخر خواند؛ باز دوباره از اول تا آخر؛ تا همه‌ى معارف قرآنى یكجا با ذهن انسان آشنا شود. البته معلمینى لازمند تا براى ما تفسیر كنند، مشكلات آیات را تبیین كنند، معارف آیات و بطون آیات الهى را براى ما بیان كنند؛ اینها همه لازم است. اگر اینها شد، هرچه زمان به جلو برود، ما به جلو میرویم و توقف دیگر وجود ندارد. [2]

 

به محض بیکاری، قرآن بخوانید

ما باید رابطه‌مان را با قرآن روزبه‌روز مستحکم‌تر کنیم. در خانه‌ها قرآن بخوانید. حتى در هنگام بی‌کارى، چنانچه مختصر فراغتى پیدا مى‌کنید، خودتان را به قرآن وصل کنید. هر روز مقدارى قرآن بخوانید و آن را فرابگیرید.

 

یک نسخه‌ى قرآن در جیب بغلتان داشته باشید

در آن دوران طاغوت، من در مشهد جلسات تفسیر و درس قرآن داشتم؛ به جوانانى که مى‌آمدند، مى‌گفتم که هر کدام از شماها یک نسخه‌ى قرآن در جیب بغلتان داشته باشید؛ اگر در جایى منتظر کارى مى‌ایستید و فراغتى پیدا مى‌کنید، یک دقیقه، دو دقیقه، پنج دقیقه، نیم ساعت ، قرآن را باز کنید و به تلاوت آن مشغول شوید، تا با این کتاب انس پیدا کنید.

 

ما در طول هشت سال جنگ، زیر آتش توپ و تفنگ، جوانانى را در جبهه‌ها داشتیم که به مجردى که بر زمین مى‌نشستند و اندک فراغتى پیدا مى‌کردند، قرآنشان را باز مى‌کردند و مشغول تلاوت مى‌شدند؛ یا مثلاً اگر در اتوبوس و یا کامیون نشسته بودند و داشتند مى‌رفتند، قرآنشان را درمى‌آوردند و بنا مى‌کردند به خواندن.

 

حبل الله

 این قرآن حبل الهى است؛ ریسمان مستحكم الهى است كه اگر به آن چنگ زدیم، لغزش و افتادن و گم شدن و اینها دیگر در آن نیست.[3]

 

قرآن و عمل

عزیزان من، شما بدانید، برای این كه ما جامعه‌ای به وجود بیاوریم كه هم از لحاظ مادی، علمی و صنعتی دچار عقب ماندگی نباشد، پیشرو باشد و بر روی زندگی دنیا اثر گذار باشد و در عین حال از لحاظ معنویت دچار آفتهای معنوی- كه امروز غرب دچار آن است- نباشد، قرآن و عمل به آن لازم است.[4]

 

قرآن همه چیز است

... باید نسبت به امر قرآن اهتمام ورزید؛ زیرا قرآن همه چیز ماست.[5] درباره‏ى قرآن هرچه تلاش كنید، زیادى نیست. سعى كنید از اساتید استفاده شود؛به آموزش و تفهیم قرآن و تحفیظ آن نسبت به نوجوانان اهتمام ورزیده شود.[6]

 

انس با قرآن 

رهبر معظم انقلاب درباره انس با قرآن می‌فرماید:

در این فـضای آلوده مـادیات، شایسته است در دریای بی كـران معنویت قـرآن كریم شنا كرد، تا از پلیدی‌های دنیا پاك شد و این، جز با انس مدام با این كتاب آسمانی ممكن نیست.

 

تلاوت، مقدمه انس با قرآن

قرآن، كلام پروردگار مهربان است. خواندن و نگاه به آیات آن، زنگار را از دل می‌زداید و انسان با تلاوت هر آیه، پله‌ای از نردبان معنویت را طی می‌كند. این تـلاوت، خود زمینه انس را فراهم می‌آورد. مقام معظم رهبری مدّ‌ظله در این باره می‌فرماید:

من بارها گفته‏ام، باز هم مى‏ گویم: ما تلاوت برجسته قرآن را در این كشور دنبال مى ‏كنیم، براى این‏كه اُنس با قرآن و تلاوت قرآن در بین مردم عمومیت پیدا كند. عزیزان من! باید با قرآن اُنس پیدا كنید.[7]

 

امید است که این ره توشه برای شما کاربران گرامی مفید قرار گیرد.

---

پی نوشت ها:

[1] . بیانات در دیدار قاریان قرآن‌ 1389/04/24 - 15:17

[2] . بیانات در دیدار قاریان قرآن‌ 1389/04/24 - 15:17

[3] . بیانات در دیدار قاریان قرآن‌ 1389/04/24 - 15:17

[4] . بیانات رهبری در دیدار مسوولان نهضت سود آموزی 6/10/1380

[5] . سخنرانى رهبری در دیدار با قاریان چهل كشور جهان و جمعى از روشن‌ضمیران، در سالروز بعثت رسول اكرم(ص) 04/12/1368

[6] .  پاسخ رهبری به نامه‌ى آقاى سید محمدجواد فاطمى، در خصوص تشكیل «جامعه‌ى قاریان قرآن مشهد»28/09/1368

[7] .  از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى‏ در دیدار قاریان قرآن كریم، 1384

منبع:

 پرتال استانداری خراسان شمالی

سایت معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد

سایت قرآن و عترت معاونت تهذیب حوزه علمیه

نکته‌های جذاب قرآنی

---

گروهی از افراد، علاقه دارند مشخصات و اطلاعات آماری در خصوص قرآن داشته باشند، پس بر آن شدیم تا نسبت به این خواسته برخی از قرآن‌دوستان، مطلبی را ارائه بدهیم.

---

- قرآن دارای 323671 حرف است.

- قرآن دارای 77701 کلمه است.

- قرآن دارای 6236 آیه است.

- قرآن دارای 114 سوره است.

- قرآن دارای 30 جزء است.

- قرآن دارای 120 حزب است.

- 5098 محل وقف در قرآن وجود دارد.

- 1771 مد در قرآن وجود دارد.

- 1015030 نقطه در قرآن وجود دارد.

- 39586 کسره در قرآن وجود دارد.

- 93243 فتحه در قرآن وجود دارد.

- 4804 ضمه در قرآن وجود دارد.

- 3272 همزه در قرآن به کار رفته است.

- 19253 تشدید در قرآن به کار رفته است.

سوره‌های گروهی:

* سوره‌هایی که با حروف مقطعه «حم» آغاز شده‌اند (مۆمن، فصلت، زخرف، شوری، احقاف، دخان و جاثیه) را حوامیم نامیده‌اند.

* سوره‌های حمد، انعام، کهف، سبأ و فاطر را حامدات می‌گویند.

* سوره‌های فتح، سجده، حشر، طلاق، ن و القلم، حجرات، تبارک، تغابن، منافقون، جمعه، صف، جن، نوح، مجادله، ممتحنه و تحریم را ممتحنات می‌گویند.

* سوره‌های اسراء، حدید، حشر، صف، جمعه، تغابن و اعلی، به مسبّحات معروفند.

* سوره‌هایی که دارای سجده‌ی واجب هستند، عزائم می‌گویند. (فصلت، نجم، علق، سجده)

* سوره‌های اسرا، کهف، مریم، طه و انبیا را عتاق نامیده‌اند.

* به سوره‌های شعراء، نمل و قصص، طواسین می‌گویند.

* به سوره‌های بقره و آل عمران، زهروان می‌گویند.

* به سوره‌های انفال و توبه، قرینتین می‌گویند.

* به سوره‌های فلق و ناس، معوذتین می‌گویند.

* پنج سوره از قرآن که با کلمه‌ی «قل» آغاز می‌شوند (جن، کافرون، اخلاص، فلق و ناس) را مقولات نامیده‌اند.

* سوره‌هایی که با واژه‌ی إذا آغاز شده‌اند را زمانیه نامیده‌اند.

* سوره‌هایی که با تسبیح شروع می‌شوند، به عروس‌های قرآن معروفند.

* سوره‌هایی که با «المر» آغاز شده‌اند را بساتین قرآن نامیده‌اند.

چیستان‌‌های قرآنی:

آن چیست که زینت قرآن است؟ صوت زیبا.

آن چیست که افضل‌ترین چیزها بعد از خداوند است؟ قرآن.

آن چیست که بهار قرآن است؟ ماه رمضان.

آن چیست که اولین و آخرین علم‌ها در آن است؟ قرآن.

آن چیست که جاده‌ی قرآن است؟ دهان.

آن چیست که سرمایه‌ی دین است؟ قرآن.

آن چیست كه نگاه کردن به آن عبادت است؟ قرآن.

آن چیست که بهترین ذکرهاست؟ قرآن.

اسامی و القاب قرآن:

* کدام آیه را آیه‌ی صلوات می‌گویند؟ آیه‌ی 56 سوره‌ی احزاب.

* به کدام آیه، آیه اکمال‌الدین می‌گویند؟ آیه 3 سوره‌ی مائده.

* کدام آیه معروف به آیه شهادت است؟ آیه 18 سوره‌ی آل عمران.

* کدامیک از آیات قرآن را آیه مباهله نامیده‌اند؟ آیه 61 سوره‌ی آل عمران.

* کدام آیه، به آیه‌ی تبلیغ، مشهور شده است؟ آیه 67 سوره مائده.

* کدام آیه را سید آیه‌های قرآن نامیده‌اند؟ آیة‌الکرسی.

* کدامیک از آیات را آیه حجاب نامیده‌اند؟ آیه 31 سوره نور.

* کدام آیه به آیه‌ی امانت معروف است؟ آیه 72 سوره احزاب.

* کدام آیه به آیه لیلة‌المبیت معروف شده است؟ آیه 207 سوره بقره.

* کدام آیه را آیة‌الکرسی نامیده‌اند؟ آیه 255 سوره بقره.

* کدام آیه به آیه‌ی موّدت مشهور شده است؟ آیه 23 سوره شوری.

* کدام آیه به آیه‌ی تطهیر معروف است؟ آیه 33 سوره احزاب.

* کدام آیه را دعای سواران نامیده‌اند؟ بخشی از آیه 13 و 14 سوره زخرف.

* به کدام آیه قرآن آیه‌ی دَین می‌گویند؟ آیه 282 سوره بقره.

* به کدام آیه، آیه‌ی استرجاع می‌گویند؟ آیه 156 سوره بقره.

* آیه میثاق، کدام آیه است؟ آیه 172 سوره اعراف.

* کدام آیه را آیه ولایت نامیده‌اند؟ آیه 155 سوره مائده.

* به کدام آیه، آیه‌ی تفکر می‌گویند؟ آیه 191 سوره آل عمران.

* کدام آیه قرآن، آیه محارم است؟ آیه 23 سوره نسا.

* کدام آیه را آیه احسان نامیده‌اند؟ آیه 134 سوره آل عمران.

* آیه حرمت غیبت، کدام آیه است؟ آیه 12 سوره حجرات.

* کدام آیه را آیه عزّت نامیده‌اند؟ آیه 111 سوره اسراء.

* آیه مشهور نور، کدام آیه است؟ آیه 35 سوره نور.

* آیه قصاص در کدام سوره قرار گرفته؟ سوره بقره آیه 178.

* کدام آیه به شق‌القمر معروف است؟ آیه 1 سوره قمر.

* آیه استعاذه در کدام سوره قرار گرفته است؟ سوره نحل آیه 98.

منبع: جام

عملی که در قیامت شگفت زده مان می کند!

---

قرآن کریم، آخرین پیام الهی، برنامه جامع برای زندگی و سعادت اخروی است که در سرنوشت مسلمانان نقش بزرگی را ایفا می کند. این کتاب در ماه مبارک رمضان فرو فرستاده شد تا مردم را با دلایلی آشکار، به سوی حق راهبر و میزانی برای تشخیص حق از باطل باشد. (شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِیَ أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ) (سوره بقره،آیه 185)

---

خداوند کسانی را که ایمان آورده اند، فرا می خواند به این که آیات قرآن را بشنوند تا به آنها حیات بخشیده شود: (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَجِیبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا یُحْیِیكُمْ)(سوره انفال،آیه 24)

و به وسیله قرآن، مردم را از تاریکی ها به سوی روشنایی بیرون می آورد.

(الَر كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ ) (سوره ابراهیم،آیه 1) و به آنچه برای مومنان مایه درمان و رحمت است رهنمون می سازد.

(وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُۆْمِنِینَ) (سوره اسراء،آیه 82) این کتاب برای تحقق وعده هایی که داده است از ما انتظار دارد که با برنامه ای ساده در راستای محقق کردن آنها گام برداریم.

 

انتظارات قرآن از ما عبارتند از:

قرائت قرآن

خداوند در قرآن می فرماید:«هر اندازه که برای شما آسان است،به قرائت قرآن بپردازید.» (سوره المزّمل،آیه 20)

پس وظیفە هر مسلمان است که قرآن را با طهارت، مستمر و با اخلاص بخواند و از همه مهمتر با عشق بخواند،عشق به خالق هستی و عشق به وجودی که احد،صمد و لایزال است.امام باقر(علیه السلام) درباره قرائت قرآن فرموده است:«در شبانه روز حداقل پنج آیه از قرآن را بخوانیم.»

 

تلاوت قرآن از ابتدا تا انتهای آن

ما موظفیم که همه مضامین کتاب الهی را از اول تا آخر بخوانیم. در ترتیب سوره ها و آیات قرآن حکمت ها و راهنمایی وجود دارد که خواندن آنها به این ترتیب برکات فراوانی را به همراه می آورد.

از امام باقر(علیه السلام) نقل شده است: شخصی با شگفتی نامە عمل خود را می خواند و شادمانی می کند.فرشته ای از او می پرسد:تو را چه شده است؟ می گوید کاری را که نکرده ام در اینجا برایم ثبت شده است من در دنیا به 10 نفر قرآن آموزش داده ام،اما اینجا یک میلیون را نشان می دهد.فرشته پاسخ می دهد:تو به 10 نفر قرآن آموختی یکی از آنها به صد نفر و یکی از آنها به هزار نفرو… به تو بگویم که تمام کسانی که به واسطە این 10 نفر تا روز قیامت آموزش قرآن دیده اند،در نامه عمل تو ثبت شده است»

ترتیل قرآن با دقت

هر آیه را که می خوانیم باید کمی مکث کنیم و آنگاه به سراغ آیە بعدی برویم.باید بدانیم که هر آیه معنای خود را دارد و شاید هشداری در آن نهفته باشد که با کمی دقت بتوان به آن دست یافت.پس نباید با شتاب از آیات الهی بگذریم،بدون آن که پیغام خداوند را دریافت کرده باشیم.

 

تدبر در آیات قرآن

با فهم معنای لغوی آیات قرآن،دریچه ای برای درک معنای آنها باز می شود. امیرالمومنین(علیه السلام) می فرماید: «علیکم بالدرایات لا بالروایات» (کنز الفوائد،بحار الانوار،ج 2 ،160)

بر شماست که درایت کنید نه فقط به نقل و حکایت بپردازید. پشت ظاهر هر آیه ای،معانی پنهان و مفاهیمی وجود دارند که مغز آن آیه محسوب می شوند و با درک آنها می توان به باطن کلام الهی راه یافت.

برای تدبر در قرآن،اولین گام استفاده از ترجمە آن است. تعداد کلمات قرآن حدود 78هزار کلمه است که اگر کلمات تکراری آن را در نظر نگیریم،حدود 11هزار کلمه می شود.از این تعداد نیز با کمتر از هزار کلمه می توان آشنایی پیدا کرد.بدین ترتیب،معنای بیش از 80 درصد کلمات قرآن را خواهیم فهمید.

 

توجه به آیات قرآن

هنگام تلاوت باید سکوت کرد و با تمام جان و دل آن را شنید و به آن توجه داشت. خداوند در قرآن مجید می فرماید: «چون قرآن،قرائت شود همه به آن گوش فرا دهید و سکوت کنید باشد که مورد لطف و رحمت حق واقع شوید.» (سوره اعراف،آیه 204)

تأثیر پذیری از قرآن

روحیه و خلق و خوی ما،باید از قرآن متأثر شود.در سوره ای از قرآن آیه ای متناوباً آمده است:«و ما قرآن را برای اندرز و پند آموزی آسان کردیم،آیا نپذیری هست؟»( سوره قمر،آیات 17 ،22 ،32 ،40)

باید تأثیرگذاری قرآن بر ما این چنین باشد که چون مۆمنان،وقتی ذکری از خدا بشنوند دلهایشان ترسان و لرزان گردد و چون آیات خدا را بر آنها تلاوت کنند بر مقام ایمانشان افزوده شود.(سوره انفال،آیه 3)

در تاریخ اسلام فراوان دیده شده است که چه بسیار بودند افرادی که با خواندن یا شنیدن یک آیه،منقلب شده و تحت تأثیر آیات الهی قرار گرفته اند.داستان مشهور فُضیل عیاض یکی از همین موارد است.این شخص سارق در نیمه شبی به قصد دزدی وارد خانه ای شد و مشاهده کرد صاحب خانه در کنار روشنایی شمع،آیاتی از قرآن را تلاوت می کند با آیه ای از سوره حدید با این معنا که «آیا وقت آن نرسیده است که دلت را با یاد خدا نرم کنی؟» (سوره حدید،آیه 16)

فضیل تأملی کرد و پیش خود گفت: چرا وقت آن رسیده است،سپس برگشت و توبه کرد.

 

آموزش آیات قرآن

این مسئولیت در ابتدا با پیامبر اعظم(صلی الله و علیه وآله) بوده است.ایشان از اولین روزهای بعثت، هر مسلمان شایسته ای را می یافت که دلش به نور ایمان روشن شده است،مأمور آموزش قرآن می کرد.جعفر بن ابی طالب،مصعب بن عمیر و ابوذر غفاری از جملە آن معلمان بوده اند.

در این باره، رسول اکرم(صلی الله و علیه وآله) فرموده است:«خداوند،معلمان قرآن را در بهشت منزلتی ویژه می دهد همچنین از امام باقر(علیه السلام) نقل شده است:شخصی با شگفتی نامە عمل خود را می خواند و شادمانی می کند.فرشته ای از او می پرسد:تو را چه شده است؟ می گوید کاری را که نکرده ام در اینجا برایم ثبت شده است من در دنیا به 10 نفر قرآن آموزش داده ام،اما اینجا یک میلیون را نشان می دهد.فرشته پاسخ می دهد:تو به 10 نفر قرآن آموختی یکی از آنها به صد نفر و یکی از آنها به هزار نفرو… به تو بگویم که تمام کسانی که به واسطە این 10 نفر تا روز قیامت آموزش قرآن دیده اند،در نامه عمل تو ثبت شده است.»

امیرالمومنین علی(علیه السلام) هم فرموده است:«پدر باید به فرزندان خود قرآن بیاموزد.»(نهج البلاغه،حکمت 391)

از وظایف ما این است که قرآن را به مردم دنیا معرفی کنیم و برای آموزش آن،از همە ابزارهای جذاب و فناوری نوین آموزشی استفاده کنیم تا این انتظار قرآن دربارە آموزش آن،به یاری خداوند برآورده شود.

 

عمل به قرآن

اوامر و نواهی قرآن برای شفای دلها،توالی روح و تضمین سعادت دنیا و آخرت انسانها،واجب و حرام شده است.تلاوت قرآن به قصد عمل به آیات آن،انتظاری است که هیچ گاه پایانی ندارد و با استمرار در عمل و تنظیم برنامه ای برای زندگی،بر اساس آن می توان این انتظار را پاسخ داد.

امیرالمومنین(علیه السلام) می فرماید: «علیکم بالدرایات لا بالروایات»بر شماست که درایت کنید نه فقط به نقل و حکایت بپردازید.پشت ظاهر هر آیه ای،معانی پنهان و مفاهیمی وجود دارند که مغز آن آیه محسوب می شوند و با درک آنها می توان به باطن کلام الهی راه یافت

زندگی قرآنی بر اساس فهم عمیق معنای آیات قرآن و انطباق مفاهیم آن با مسائل روزمره،نسخه ای است که باید به آن عمل شود تا آمرزش الهی را درپی داشته باشد.

 

به یاد داشتن قرآن

قرآن می فرماید:«و مانند آنها نباشید که به کلی خدا را فراموش کردند و خدا هم نفوس آنها را از یادشان برد.آنان به حقیقت بدکاران عالمند.» (سوره حشر،آیه 19) انسان موجودی فراموشکار و در معرض انواع غفلت و نسیان است.

این غفلت ها موجب از خود بیگانگی و خدا فراموشی می شود و هدف از خلقت،وجود نعمات طبیعی،روز قیامت و… را از یاد می برد.انتظار قرآن این است که یاد خدا و قیامت همیشه در خاطر ما باشد.

 

اقامه:

قرآن می فرماید: «دین خدا را برپا دارید.»(سوره شوری،آیه 13)و در جای دیگر فرموده است و«نماز را به پا دارید.»(سوره بقره،آیه 43)همچنین در آیه ای آمده است:«و چنانچه اهل کتاب در اجرای دستورات تورات و انجیل خودشان و قرآنی که از سوی پروردگارشان به سوی آنان نازل شده است قیام می کردند،البته از هرگونه نعمتی برخوردار می شدند.»(سوره مائده،آیه 66)

و اما اقامه که به معنای برپا داشتن است نیازمند صرف وقت و انرژی،مراقبت و از خودگذشتگی،اطلاع رسانی و تبلیغ است.قرآن از ما انتظار دارد وقتی در روز محشر به صورت جوانی زیبا به رو می شویم،با رویی گشاده به ما بنگرد و در آن هنگامە بزرگ شفیعمان باشد.

---

منبع: سایت حوزه؛ علی قلی زاده اندی

ماجرای تحیر تلویزیون قزاقستان از تلاوت ایرانیان

ماجرای تحیر تلویزیون قزاقستان از تلاوت ایرانیان

گفتگو با حبیب مهكام داور بین المللی قرآن (2)

---

حبیب مهکام مدرس و داور بین‌المللی قرآن در زمان طاغوت که فضای حاکم بر کشور سرشار از تفریحات نامشروع بود به لطف خدا و قرآن مسیر خود را به درستی انتخاب کرد، به طوری که با تشویق و حمایت خانواده در جلسات قرآنی تبریز شرکت کرد. در ابتدا توانایی تلاوت یا حتی صحیح‌خوانی قرآن را هم نداشت، اما با صبوریِ نخستین استاد قرآنش کم‌کم استعدادهای قرآنی وی شکوفا شد تا جایی که پس از ورود به دانشگاه تهران و حضور در جلسات قرآنی توانست کلاس‌های قرآنی متنوعی را تشکیل دهد.

این استاد قرائت قرآن که علاقه بسیاری به شعر و ادبیات دارد، نه تنها حافظ موضوعی قرآن است بلکه توانسته بیش از 10 هزار بیت شعر را حفظ کرده و در کلامش از آن‌ها استفاده کند.

به گفته مهکام، قرآن و کتاب‌های تفسیر قرآن بهترین منابع مطالعاتی هستند که هر چه در آن‌ها تدبر کرد باز هم کم است، چرا که اسرار بسیاری در آن نهفته است.

---

در شماره پیشین این مقاله بخش نخست گفتگو با داور بین‌المللی قرآن جناب آقای حبیب مهکام را از نظر گذراندیم و اینک چنان که وعده کرده بودیم بخش دوم و پایانی آن را تقدیم می‌کنیم.

 تشویق‌های مکرر نخستین استادم بنای قرآنی شدن مرا استوار کرد.

*چگونه وارد عرصه‌های قرآنی به ویژه قرائت قرآن شدید؟

- اولین جلسه قرآنی که من به عنوان قرائت قرآن شرکت کردم در مراغه و در هیأت تبریزی‌ها بود. این هیأت سرپرستی به نام حاج غلامعلی توکلی داشت. آقای توکلی مغازه‌دار و معتمد شهر بود به طوری که هر کس در شهربانی کاری داشت و ایشان صلاحیت او را تایید می‌کرد، شهربانی نیز می‌پذیرفت. این استاد قرآن که به تفسیر قرآن نیز تسلط داشت یک روز صبح که من در جلسه قرآن شرکت کرده بودم، از من خواست تا قرآن بخوانم، اما من در آن زمان توانایی خواندن قرآن را نداشتم و وقتی متوجه ناتوانی من شد به من گفت: «یک صلوات بفرست و همراه با من قرآن را تلاوت کن»، من همراه با تمام اشتباهاتی که داشتم قرآن می‌خواندم ولی با این وجود آقای توکلی دائم مرا تشویق می‌کرد تا حدی که حتی وقتی بعد از جلسه به قنادی پدرم رفتم دو نفر از اعضای همان هیأت به مغازه آمدند و در حضور پدرم از من تعریف کردند و به پدرم گفتند: «حاج آقا، پسرت خیلی خوب قرآن می‌خواند»؛ این تشویق‌های مکرر سبب شد تا بنای قرآنی شدن حبیب مهکام نهادینه شود.

پس از آن نیز وقتی در سال 1345 به تهران آمدم در جلسه قرآن استاد بزرگوار محمدعلی عزیزی که جلسه خوبی با نان هیأت تبریزی‌های مقیم تهران را سرپرستی می‌کردند و به گردن من حق استادی دارند، شرکت کردم. رفتار و منش ایشان من را بیشتر جذب قرآن کرد. همزمان با آن هیأت در سال 1349 نیز با تشویق اساتید بزرگ همچون آقای سید جعفر صدر سخنرانی و تبلیغات را شروع کردم تا بتوانم آیات موضوعی قرآن را حفظ کرده و با استناد به آیات قرآن کریم صحبت کنم.

من از همان سال‌های 1346 تا کنون توفیق دارم کلاس آموزش قرآن داشته باشم. در آن زمان شروع به خواندن تفسیر قرآن نیز کردم، چرا که معتقدم برای درک و رساندن مفهوم و عمل به دستورات و آیات الهی باید معانی آن را دانست. پس از آن نیز از سال 1360 تا به حال توفیق داوری مسابقات قرآن کریم را دارم. الحمدلله هم داور و هم مجری مسابقات در تمام سطوح ملی و بین‌المللی هستم.

داور بین‌المللی قرآن گفت: سال 73 برای اجرای تلاوت 20 دقیقه‌ای به استودیوی پخش یکی از شبکه‌های قزاقستان رفتیم که مسئولان پس از مشاهده استقبال مردم به جای 20 دقیقه، 10 ساعت زمان دادند تا به صورت زنده تلاوت کنیم!

انس من با قرآن در زمان طاغوت به لطف خدا بود.

*در دوران طاغوت فعالیت‌ها و جاذبه‌های دروغین جوانان را به خود جلب می‌کرد، چه شد با وجود این فضا به فعالیت‌های قرآنی تمایل پیدا کردید؟

- خانواده من مذهبی بودند البته در شهر تبریز نیز فضایی مذهبی حاکم بود، اما انتخاب راه قرآن و ورودم به این عرصه از لطف و کرامت خداوند است، بر همین اساس هر چه برای این نعمت انس با قرآن از خدا تشکر کنم باز هم کم است.

 *چگونه به سمت داوری مسابقات قرآن کریم روی آوردید؟

- پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1361 به عنوان قاری در صف‌های اول سالن مسابقات نشسته بودم، مرحوم حاج بیوک اصل محمدی من را می‌شناخت و گفت که تو هم داوری کن، با وجود اینکه من گفتم بلد نیستم اما با اصرار وی داوری مسابقات قرآن در کنارش آغاز کردم. در ابتدا در رشته صوت و لحن داوری می‌کردم که به خوبی برگزار می‌شد پس از آن من وارد عرصه داوری در رشته‌های قرائت قرآن شدم.

رعایت تقوا در قضاوت سخت‌تر از داوری مسابقات است

*قضاوت در پرونده‌های حقوقی سخت‌تر است یا داوری در مسابقات قرآن؟

- این دو هر کدام سختی‌های خود را دارد، به طوری که داوری در پرونده‌های حقوقی برای به اتمام رساندن خصومت دو طرف و داوری مسابقات قرآن به معنای اجرای عدالت در جهت احقاق حق است. البته وکالت از قضاوت هم از نظر رعایت تقوا سخت‌تر است، همان‌گونه که شاعر نیز می‌گوید: «وکالت گر دهد تغییر حالت/ عجب چیز بدی باشد وکالت»، اما در کل هم قضاوت و هم داوری در جایگاه خود سخت است که نمی‌توان مشکلات و سختی‌های آن را با هم مقایسه کرد.

*در مورد علایقتان بفرمایید. چه ورزشی را بیشتر دوست دارید؟

- به لطف خداوند من در هنر و رشته خطاطی و همچنین در شعر و ادبیات توانمندی‌هایی را کسب کردم به طوری که بیش از 10 هزار بیت شعر حفظ هستم.

علاوه بر این، من کوهنوردی را دوست دارم، ولی عاشق بازی والیبال هستم اما اکنون به علت بالا رفتن سن نمی‌توانم بازی کنم.

 *رابطه شما با مطالعه چگونه است؟

- خدا را شکر رابطه بسیار خوبی با مطالعه و کتاب دارم به طوری که در هنگام مطالعه احساس آرامش خاصی دارم و می‌توانم بگویم همیشه در حال مطالعه هستم و سعی می‌کنم از زمانم به بهترین شکل استفاده کنم.

مطالعه کتاب‌های تفسیر قرآن محور مطالعات من است.

*بهترین کتابی که بیشتر بر روی شما تأثیرگذار بود، کدام کتاب است؟

- بهترین کتاب نه، بفرمایید بهترین کتاب‌ها. بهترین کتاب‌ها تفاسیر قرآن هستند و شب و روز من با کتاب‌های تفسیر سپری می‌شود. کتاب‌های دیگر هم مطالعه می‌کنم چرا که باید اطلاعات انسان به روز باشد، ولی محور مطالعات من کتاب‌های تفسیر قرآنی است.

*شما تألیفاتی نیز داشتید، درباره آن‌ها توضیح دهید.

- نگاهی بر بهره‌وری از دیدگاه قرآن کریم و کلام امام علی (علیه السلام) و سایر معصومان (علیهم السلام) یکی از مهمترین تألیفات من است. علاوه بر این، تألیفاتی همچون تجوید، آداب  تلاوت قرآن، ملخص تاریخ قرائات، قرآن در آینه احادیث نبوی (صلوات الله علیه و آله)، نگاهی به تاریخ اسلام، نماز جمعه در قرآن و احادیث و نگرشی بر وقف و ابتداء از جمله آثار من در قالب جزوه است که برای آن زحمات بسیاری کشیدم و امیدوارم افراد بتوانند از آن‌ها بهره بگیرند.

*شما برای تبلیغ به چه کشورهایی رفتید؟

- من به کشورهای مختلفی همچون بنگلادش، پاکستان، ترکیه، عربستان، قزاقستان و قرقیزستان رفتم که سفرهای پرباری بودند.

اجرای تلاوت قرآن ایرانیان مسئولان صدا و سیمای قزاقستان را متحیر کرد به طوری كه به جای 20 دقیقه 10 ساعت به ما زمان دادند!

*خاطراتی از سفرهای تبلیغی که رفته‌اید، دارید؟

- در ماه مبارک رمضان سال 1373 به اتفاق چند نفر از دوستان به مدت 16 روز برای تبلیغ اسلام و فعالیت‌های قرآنی به کشور قزاقستان رفته بودیم. به یاد دارم که وقتی ما در آنجا قرآن می‌خواندیم، مردمی که جمع شده بودند حالت معنوی خاصی پیدا می‌کردند و استقبال خوبی می‌شد. یک روز صدا و سیمای قزاقستان به ما 20 دقیقه زمان داد تا پنج نفری به تلاوت قرآن بپردازیم. زمانی که ما برای اجرای برنامه وارد استودیوی پخش یکی از شبکه‌های قرقیزستان شدیم آن‌ها با چهره‌ای حق به جانب و بدبینانه به ما نگاه می‌کردند، اما لحظه‌ای که قاری ایرانی شروع به تلاوت کرد با جذابیت دیدند که تلاوت قرآن عالم دیگری است و دلنشینی خاصی دارد، سپس به ما اعلام کردند که آنتن در اختیار شما است و می‌توانید به جای 20 دقیقه 10 ساعت تلاوت انجام دهید که این خاطره هیچ‌وقت از یاد من نمی‌رود، چرا که این جذابیت و رسیدن به این حالت به برکت قرآن است. برخورد اول آن‌ها خوب نبود، اما پس از تلاوت قرآن آن‌ها تحت تأثیر خاصی قرار گرفته بودند به طوری که دستورات اداره کل صدا و سیما را رها کردند و به ما گفتند که هر زمانی که می‌خواهید برنامه اجرا کنید ما تازه با زیبایی‌های قرآن آشنا شده‌ایم.

فعالیت‌های قرآنی ایران با سایر کشورهای غیر قابل مقایسه است. به تدبر در آیات الهی بیشتر توجه شود.

*فعالیت‌های قرآنی در ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

- برای بررسی فعالیت‌های قرآنی در ایران باید آن را به دو برهه پیش از انقلاب و پس از پیروزی انقلاب تقسیم کرد که البته فعالیت‌های قرآنی پس از پیروزی انقلاب در مقایسه با پیش از آن و زمان طاغوت غیر قابل مقایسه هستند چرا که امام خمینی (ره) و پس از آن رهبر معظم انقلاب برای گسترش امور قرآنی تلاش‌های بسیاری کردند تا جایی که اکنون شاهد هستیم افراد بسیاری جذب فعالیت‌های قرآنی شدند در حالی که پیش از پیروزی انقلاب شاید افرادی که توانمندی‌های قرآنی داشتند انگشت شمار بود.

میزان فعالیت‌های علوم قرآنی در زمان کنونی از جهت گستردگی پژوهش‌های قرآنی و رشد جمعیت حافظان قرآن در مقایسه با 30 سال گذشته و حتی کشورهایی که خود را ام‌القرای جهان می‌دانند، نیست به طوری که اکنون در ایران معنای واقعی قرآن را به مراتب بیش از دیگر کشورهای جهان در می‌یابیم. البته در حال حاضر بیشتر فعالیت‌ها در حوزه قرائت یعنی حرکت روی پوسته، سطح و ظاهر قرآن است در صورتی که طبق فرمایش مقام معظم رهبری مبنی بر تربیت 10 میلیون حافظ قرآن باید به تدبر و حفظ آیات نیز توجه شود تا به موفقیت‌های بیشتری نائل آییم.

*در انتها اگر صحبتی دارید بفرمایید.

- ورود در عرصه‌های قرآنی از الطاف خداوند است که افراد باید برای بهره بردن از این لطف الهی سعی در فعالیت و جذب سایر افراد در این عرصه داشته باشند که امیدوارم با همت مضاعف جوانان انقلابی و خوش‌فکر کشورمان شاهد پیشرفت اسلام و قرآن نه تنها در کشور بلکه در تمامی جهان باشیم که این امر با انس و تلاوت قرآن میسر می‌شود چرا که خداوند در بخشی از آیه 20 سوره مبارکه «زمر» می‌فرمایند: «فَاقْرَۆُوا مَا تَیَسَّرَ مِنْهُ؛ قرآن را آنقدر که برایتان میسر است بخوانید»، بنابراین بهتر است جوانان زمانی را برای تلاوت و انس با قرآن در نظر بگیرند تا به سعادتمند شوند. علاوه بر این به جوانان توصیه می‌کنم که به هر جایگاه و موقعیتی که رسیدند، احترام به بزرگ‌تر به ویژه والدین را فراموش نکنند.

---

فارس نیوز

مصائب و مشکلات تصادفی نیستند!

---

یکی از عواملی که سختی غم فقدان را برای صاحب عزا افزایش می‌دهد، تصادفی پنداشتن و خارج از قاعده دانستن مرگ عزیزان است.

---

اگر آدمی به قضای حتمی الهی اعتقاد داشته باشد، توان تحمل او بر مصیبت افزایش می‌یابد.

برای روشن شدن این مهارت شناختی قضا و قدر معنا می‌شود. «قضا» به معنای حکم و قطع و فیصله دادن است و «قدر» به معنای اندازه و تعیین حد است.

حوادث جهان از آن جهت که وقوع آنها در علم و مشیت الهی قطعیت یافته، مقتضی به قضای الهی است و از آن جهت که حدود و اندازه و موقعیت زمانی و مکانی آنها معین شده، مقدّر به قدر الهی است.( محمّدتقی مصباح، ره توشه، ج 2، ص 422)

در تعالیم اسلامی به بشر آموزش داده شده که همه چیز در عالم دارای اندازه و حدی است و هر چه در عالم رخ می‌دهد به اذن خدا و تقدیر الهی است. «وَ كُلُّ شَیْءٍ عِندَهُ بِمِقْدَارٍ» (رعد: 8)؛ و هر چیز نزد او مقدار معینی دارد.

در مورد مرگ هم به تقدیر الهی بودن تصریح شده است: «نَحْنُ قَدَّرْنَا بَیْنَكُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِینَ» (واقعه: 60)؛ ما در میان شما مرگ را مقدّر ساختیم و هرگز کسی بر ما پیشی نمی‌گیرد.

منظور از جمله «نَحْنُ قَدَّرْنَا بَیْنَكُمُ الْمَوْتَ» این است که بفهماند ؛

اولاً مرگ حق است و در ثانی مقدّر از ناحیه اوست. نه اینکه مقتضای نحوه وجود یک موجود زنده باشد، بلکه خدای تعالی آن را برای این موجود، مقدّر کرده؛ یعنی او را آفریده تا فلان مدت زنده بماند و در رأس آن مدت بمیرد.( سید محمّدحسین طباطبائی، همان، ج 19، ص 268)

«مَا أَصَابَ مِن مُصِیبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَمَن یُۆْمِن بِاللَّهِ یَهْدِ قَلْبَهُ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ» (تغابن: 11)؛ هیچ مصیبتی رخ نمی‌دهد مگر به اذن خدا. و هرکسی به خدا ایمان آورد، خداوند قلبش را هدایت می‌کند و خدا به هر چیز داناست.

علی علیه‌السلام به نقش برجسته باور به تقدیر الهی تصریح فرموده است: «نِعْمَ الطّاردُ لِلْهَمَّ الاِتّكال على القدر»؛ بهترین دفع‌کننده غم و اندوه، تکیه بر تقدیر الهی است

در آیه‌ای دیگر به مقدّر بودن حوادث اشاره می‌کند و فایده آن را این می‌داند که انسان نه از ناخوشی‌ها غمگین شود و نه از خوشی‌ها سرمست: «مَا أَصَابَ مِن مُصِیبَةٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا فِی أَنفُسِكُمْ إِلَّا فِی كِتَابٍ مِن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ یَسِیرٌ لِكَیْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ» (حدید: 22 ـ 23)؛ هیچ مصیبتی ناخواسته در زمین و نه در وجود شما روی نمی‌دهد مگر اینکه همه آنها قبل از آنکه زمین را بیافرینیم در لوح محفوظ ثبت است، و این امر برای خدا آسان است. این برای آن است که برای آنچه از دست داده‌اید تأسف نخورید، و به آنچه به شما داده است، دلبسته و شادمان نباشید.

باور به مقدّر بودن حوادث است که انسان را در برابر آن بیمه می‌کند تا بتواند سختی‌ها را تحمل کند و از گزندش در امان باشد.

علی علیه‌السلام به نقش برجسته باور به تقدیر الهی تصریح فرموده است: «نِعْمَ الطّاردُ لِلْهَمَّ الاِتّكال على القدر»؛(عبدالواحدبن محمّد تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکم، ترجمه محمّدعلی انصاری، ص 845) بهترین دفع‌کننده غم و اندوه، تکیه بر تقدیر الهی است.

امام صادق علیه‌السلام نیز برای افزایش تحمل در مشکلات، انسان‌ها را به مقدّر بودن حوادث رهنمون ساخته و فرموده است: «ان كانَ كُلَُّ شَى‏ءٍ بقضاءٍ مِن اللّهِ وَ قَدَرِهِ فَالْحُزْنُ لماذا؟»؛( محمّدبن علی صدوق، التوحید، ترجمه محمّدعلی سلطانی، ص 576) اگر هر چیزی به قضا و قدر الهی است، پس اندوه برای چیست؟!

آری یکی از مهارت‌های شناختی برای تحمل مرگ عزیزان در قرآن مقدّر بودن حوادث از جانب خداست که در آیاتی بدان تصریح شده است.

بر پایه همین شناخت، اگر انسان به مقدّر بودن حوادث باور داشته باشد و آن را تصادفی نپندارد، توان تحمل او بر مرگ عزیزان افزایش می‌یابد، چون شخصی که به قضا و قدر الهی باور دارد، برای هر چیزی اندازه و حدی از طرف خدا قائل است و همه حوادث را مقدّر از ناحیه خدا می‌داند.

---

منبع: خبرگزاری فارس

بررسی عوامل عدم پیشرفت در تلاوت قرآن کریم

بررسی عوامل عدم پیشرفت در تلاوت قرآن کریم

کلیک کنید

آموزش مقامات مورد استفاده در ترتیل با صدای استاد محمدحسین سبزعلی

آموزش مقامات مورد استفاده در ترتیل با صدای استاد محمدحسین سبزعلی

کلیک کنید

نکته‌ای کاربردی برای فهم حقایقی از قرآن کریم

---

قرآن کریم به زبان بشری نازل شده است، تا مردم بتوانند درباره آن تعقل و آن را درک کنند. زبان قرآن، زبان عربی مبین است و با قانونمندی‌های ویژه آن هماهنگی دارد. پس برای درک بهتر آن باید به ساختار زبان و قانونمندی آن توجه کرد. اضافه بر آن، قرآن در ساختار خود سبک و سیاق ویژه‌ای را به کار گرفته است.

---

در سبک قرآن نکات و قانونمندی‌های خاصی دیده می‌شود که نوعاً با دقت و پیگیری مورد توجه قرار می‌گیرد و به تعبیری دیگر کشف می‌شود.

توجه به این نکات، پژوهشگر را در فهم دقیق‌تر از قرآن یاری می‌کند و چه بسا با توجه به یک نکته خاص در سبک تنظیم قرآن، معضلی تفسیری حل شود. این نکات در آموزش قرآن، خصوصاً در آموزش مفاهیم و تفسیر، می‌تواند به گونه‌ای مشخص روشنگر حقایقی از قرآن باشد.

در این باره، پاره‌ای نکات کاربرد بیش‌تری دارند. در ذیل به یکی از این نکات اشاره ای می کنیم:

 

نیابت «ال» از ضمیر مضاف الیه

در برخی عبارات مضاف الیه حذف می‌شود و به جای آن مضاف با «ال» می‌آید. بعضی کتاب‌های ادبی و علوم قرآنی مانند «الاتقان» به این قاعده اشاره کرده‌اند. از جمله گفته‌اند:

اجاز الکوفیون و بعض البصریین و کثیر من المتاخرین، نیابة «ال» عن ضمیر المضاف الیه و خرجّوا علی ذالک: «

وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى * فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِیَ الْمَأْوَى» (1) و «مررت برجل حسن الوجه» و «ضرب زید الظهر و البطن».

یعنی: دانشمندان ادب در کوفه و برخی از دانشمندان بصره و بسیاری از صاحب‌نظران متأخر، روا دانسته‌اند که «ال» از ضمیر مضاف الیه نیابت کند و در این‌باره به موارد زیر استشهاد کرده‌اند:

الف) آیه 41 سوره نازعات که فرموده است:

«وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى * فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِیَ الْمَأْوَى»

هرکس از وقوف در پیشگاه پروردگارش خائف باشد و نفس خود را از هوی باز دارد، بهشت جایگاه او خواهد بود.

در آیه فوق، «النفس» به جای «نفسه» و «الماوی» به جای «ماویه» آمده است.

ب) مررت برجل حسن الوجه. در این جا، «الوجه» به معنای «وجهه» است.

ج) ضرب زید الظهر و البطن. در این جا نیز منظور «ظهره» و «بطنه» است.

در قرآن کریم، قاعده فوق کاربرد بسیاری دارد که به مواردی از آن اشاره می‌کنیم:

عبارت «اولی الامر» به معنای «اولی الامره» است، چنان‌که «الرسول» هم به جای «رسوله» است: معنی آیه در مجموع چنین می‌شود: ای اهل ایمان، خدا را اطاعت کنید و رسول خدا را اطاعت کنید و آنان را که از خود شمایند و فرمان ولایت و حکومت از خدا (یا رسول خدا) گرفته‌اند، اطاعت کنید

1. آیه مودت

«قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی (2)»:

ای پیامبر به مردم بگو، من در امر رسالت از شما اجری درخواست نمی‌کنم؛ جز مودت و محبت نسبت به نزدیکانم.

در عبارت فوق، «القربی» در حقیقت به جای «قربای» آمده است که «ی» حذف و در عوض «ال» اضافه شده است. از این‌رو در ترجمه آن، عبارت «نزدیکان من(3)» باید آورده شود، نه «نزدیکان». زیرا چنانچه آن را به طور مطلق «المودة فی القربی» ترجمه کرد که به معنای صله رحم تلقی شود، ارتباط روشنی با اجر رسالت نخواهد داشت.

 

2. آیه «اولی الامر»

«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللَّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْكُمْ ...»(4)

در این آیه شریفه، به صراحت خواسته شده است که اهل ایمان از سه کس اطاعت کنند؛ خدای رحمان، رسول الله و اولی الامر.

اطاعت از اولی الامر در ردیف اطاعت از خدا و رسول قرار گرفته است. بدون شک، قرآن کریم نخواسته است که مۆمنان از هر فرمانروایی، ولو فاسق، اطاعت کنند. در این صورت، با فرمان دیگر قرآن که فرموده، «وَ لَا تُطِیعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِینَ»(5)، در تناقص خواهد بود.

واقعیت این است که در این جا قاعده ذکر شده جاری گشته و «ال» به جای مضاف الیه آمده و عبارت «اولی الامر» به معنای «اولی الامره» است، چنان‌که «الرسول» هم به جای «رسوله» است: معنی آیه در مجموع چنین می‌شود: ای اهل ایمان، خدا را اطاعت کنید و رسول خدا را اطاعت کنید و آنان را که از خود شمایند و فرمان ولایت و حکومت از خدا (یا رسول خدا) گرفته‌اند، اطاعت کنید. (6)

با توضیح فوق روشن می‌شود که فرمان اطاعت از «اولی الامر» اطلاق نخواهد داشت، بلکه مقید به تعیین وی از طرف خدای رحمان (بدون واسطه یا باواسطه) است که اولین مصداق آن وجود مقدس امیر المۆمنین (علیه السلام) و سپس امامان اهل بیت (علیهم السلام) خواهند بود.

3. آیه تعلیم اسماء

«وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها»(7)

در عبارت فوق، منظور از «الاسماء» نمی‌تواند نام‌های همه موجودات باشد، زیرا:

الف) در عبارت بعدی آمده است:

«ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِكَةِ»

پس آنچه به ملائکه عرضه شده است، صاحبان اسم‌ها هستند نه خود نام‌ها. اگر منظور نام‌ها می‌بود باید یا ضمیر «ها» می‌آمد و گفته می‌شد:

«ثم عرضها»

همچنین به ملائکة خطاب فرموده است که:

«أَنْبِئُونِی بأَسْماءِ هۆُلاءِ»

یعنی نام‌های این گروه را برای من بازگو کنید، و نفرموده:

«انبئونی بهولاء الاسماء»

بنابراین جمعی مورد نظر هستند که خداوند نام‌های آن‌ها را به آدم (علیه السلام) آموخته است.

جلال الدین سیوطی در این‌باره چنین آورده است: و اجاز الزمخشری نیابتها عن الظاهر ایضا و خرج علیه

«وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها»

فان الاصل اسماء المسمیّات (8):

و زمخشری، افزون بر نیابت «ال» از ضمیر مضاف الیه، جایز دانسته است که «ال» از اسم ظاهر هم نیابت کند و بر این مطلب عبارت قرآنی «و علم آدم الاسماء کلها» را شاهد آورده است. زیرا در اصل عبارت «الاسماء» به معنای «اسماء المسمیّات» است.

ب) از به کار رفتن ضمیر «هم» و اسم اشاره «هولاء» استفاده می‌شود که جمع مورد نظر ذی شعور هستند، نه هر نوع موجودی.

با توجه به موارد گفته شده، روشن می‌شود که در عبارت فوق «ال» در الاسماء به جای مضاف الیه است. بنابراین معنای عبارت چنین می‌شود: خداوند نام‌های عده‌ای مورد نظر را به آدم آموخت. در روایات اهل بیت (علیهم السلام) نیز این نکته مورد توجه قرار گرفته است، چنان‌که در روایت زیر مشاهده می‌شود:

...عن الصادق علیه السلام:

ان الله تبارک و تعالی، علم آدم (علیه السلام) اسماء حجج الله کلها ثم عرضهم و هم ارواح علی الملائکة کلها فقال انبئونی باسماء هولاء ان کنتم صادقین... (9)

عبارت «الحمد» را به معنای تمام حمد و ستایش معنی کرده‌اند، اما ممکن است به معنای دیگری نیز به کار رود و آن این‌که، «ال» در آن به جای مضاف الیه «نا» باشد. در این صورت، معنی چنین می‌شود: حمد و ستایش‌ها ویژه خداوندی است که پروردگار جهانیان است

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:

خدای تبارک و تعالی نام‌های حجت‌های الهی را تماما به آدم (علیه السلام) آموخت. سپس همه آن‌ها را که ارواحی بودند، بر ملائکه عرضه کرد و به آن‌ها فرمود: اگر راست می‌گویید نام این گروه را برای من بازگو کنید...با توجه به آنچه گفته شد، چه بسا رمزی که فرشتگان از آن بی‌خبر بودند. حضور این اولیای الهی در این نسل بشری، به عنوان معلمان و مربیان جمع باشد.

 

4. سوره حمد

عبارت «الحمد» را به معنای تمام حمد و ستایش معنی کرده‌اند، اما ممکن است به معنای دیگری نیز به کار رود و آن این‌که، «ال» در آن به جای مضاف الیه «نا» باشد. در این صورت، معنی چنین می‌شود: حمد و ستایش‌ها ویژه خداوندی است که پروردگار جهانیان است. (10)

با توجه به این که سوره حمد برای نیایش و نماز است، این معنا مناسبت روشنی خواهد داشت.

 

5. آیه روح

وَ یَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّى وَ ما أُوتیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلیلاً (11)

از تو درباره روح می‌پرسند، بگو: روح از (عالم) امر پروردگار من است و به شما از این دانش جز اندکی داده نشده است. (12)

احتمال دارد که در آیه فوق، «ال» در عبارت «العلم» به جای مضاف الیه و من العلم به معنای «من علمه» باشد. در این صورت، منظور مطلق علم بشر نخواهد بود، بلکه از علم مربوط به روح که گویا منظور روح القدس است، سخن رفته است. (13)

کافی است در «ال» های به کار رفته در قرآن کریم، تأمل فرمایید تا از این گونه موارد فراوان بیابید.

 

پی نوشت ها:

(1). نازعات، 40 و 41.

(2). شوری، 23.

(3). بهبودی، محمد باقر. ترجمه و تفسیر معانی القرآن. ذیل آیه مربوطه.

(4). نساء، 59.

(5). شعرا، 151.

(6). بهبودی، محمد باقر. ترجمه و تفسیر معانی القرآن. ذیل آیه مربوطه.

(7). بقره، 31.

(9). بحار الانوار، ج 11، ص 145، ح 15؛ و نیز: بحار، 11، ص 117، ح 48.

(10). معانی القرآن (ترجمه و تفسیر قرآن)، ذیل آیه مربوطه.

(11). اسراء، 85.

(12). معانی القرآن (ترجمه و تفسیر قرآن)، ذیل آیه مربوطه.

(13). و چه بسا منظور از امر رب، عالم امر و فرمان الهی باشد که قرآن کریم فرموده است: «الا له الخلق و الامر» تبارک الله رب العالمین؛ اعراف، 54.

---

منبع: بیانات دکتر سید محسن میرباقری؛ سایت میرباقری

امروز 17 آذر نتايج آزمونهاي شفاهي حفاظ اعلام ميشود

از مجموع سه هزار و 91 نفر از راه یافتگان به مرحله دوم آزمون اعطای مدرک تخصصی به حفاظ قرآن کریم، پس از داوری 800 نفر موفق به اخذ این مدرک در درجات مختلف شدند.

به گزارش روابط عمومي سازمان دارالقرآن الكريم، "جواد تجلیان" مدير ارتباطات سازمان دارالقرآن الكريم، اظهار داشت: از تعداد 800 نفر برگزيده آزمونهاي شفاهي ، 143 نفر در رشته حفظ پنج جزء که به منظور آشنایی با روند برگزاری این آزمون شرکت کرده بودند قبول شدند که برای آنان گواهینامه صادر خواهد شد. 

وی افزود: همچنین در رشته حفظ 10 جزء، 245 نفر موفق به کسب مدرک درجه پنج، حفظ 20 جزء 88 نفر موفق به دریافت مدرک درجه چهار و حفظ کل قرآن کریم نیز 324 نفر موفق به احراز امتیاز لازم و دریافت مدرک درجه سه شدند.

مدیر امور ارتباطات سازمان دارالقرآن الکریم با بیان اینکه نتایج این آزمون و اسامی قبول شدگان از ساعت 17امروز - 17 آذرماه - روی پایگاه اینترنتی این سازمان به نشانی www.telavat.ir قابل مشاهده است، اضافه کرد: پس از تکمیل مدارک قبول شدگان و امضای مدرک آنان از سوی رییس سازمان تبلیغات اسلامی و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ، تا پایان امسال این مدارک به افراد اعطا می شود.

تجلیان با اشاره به اینکه از میان مدارک صادره، حافظان کل قرآن کریم بیشترین آمار قبول شدگان را داشته اند، توضیح داد: برای افرادی که موفق به کسب امتیاز لازم مطابق با مدارک اخذ شده در سال های گذشته شده اند، مدرک جدید صادر نخواهد شد و این افراد می توانند در دوره بعدی آزمون برای شرکت در درجه بالاتر اقدام کنند.

وی یادآورشد: همچنین 27 نفر از شرکت کنندگان در دومین مرحله آزمون اعطای مدرک تخصصی به حفاظ برای حضور در آزمون مرحله سوم پذیرفته شده اند.
وی اظهار داشت: این آزمون 27 دي ماه به صورت متمرکز در تهران برگزار می شود و کتاب سه جلدی "قاموس قرآن" نوشته آیت الله سید علی اکبر قرشی به عنوان منبع در نظر گرفته شده است.

مدیرامور ارتباطات سازمان دارالقرآن الکریم با بیان اینکه آزمون مرحله سوم به صورت کتبی برگزار خواهد شد، افزود: افرادی که نسبت به نتایج مرحله دوم معترض هستند می توانند تا 25 آذرماه اعتراض خود را به صورت مکتوب به شماره نمابر 77607547 ارسال کنند.

تجلیان با اشاره به اینکه تلاش داریم برای اولین بار ریز نمرات آزمون را از اول دی ماه روی پایگاه اینترنتی تلاوت قرار دهیم، خاطرنشان کرد: در مجموع حدود 30 هزار نفر در هشت دوره برگزاری آزمون اعطای مدرک تخصصی به حفاظ قرآن کریم شرکت کرده اند که در نهایت دو هزار و 785 نفر موفق به اخذ این مدرک در درجات یک تا پنج شده اند.

طرح ارزیابی و اعطای مدرک تخصصی به حفاظ قرآن بر اساس مصوبه 573 شورای عالی انقلاب فرهنگی همه ساله یک دوره و در چهار مرحله به همت دبیرخانه طرح مستقر در سازمان دارالقرآن الکریم برگزار می شود.

کلیک کنید

اصول تنفس صحیح

 تنفس صحیح در زندگی عادی هم یکی از مهمترین عوامل تأمین سلامتی انسان است چرا که اکسیژن لازم برای سوخت و ساز غذا در بدن را به نحو بهتری تأمین می‌کند .اما در تنفس عادی روزمره ، ما معمولأ هوا را به شیوه درستی تنفس نمی‌کنیم و اگر توجه داشته باشیم، هوا حدود راس شش‌هایمان پایین می­رود و تمام گنجایش آنها را پر نمی‌کند .

اگرتنفس صحیح باشد یعنی هوا به قسمت انتهایی شش‌ها وارد شود، شش­ها افزایش حجم پیدا کرده ، از طرفین دنده­های پایینی را بلند می­کند و از پایین نیز بر پرده دیافراگم فشار وارد می‌آورد و آنرا به سمت پایین می­راند. در نتیجه پهلوها برجسته می­شود و شکم اندکی جلو می‌آید . باید توجه کرد که جلو آمدن شکم در اثر عکس العمل فشاری است که بر احشاء و عضلات شکم وارد می‌آید. بنابراین این جلو آمدن فقط در حد لزوم است، دقت کنید که به طور ارادی شکم را جلو ندهید.
تنفس درست صدا را گرم و پر طنین و جذاب می‌کند و این در رسیدن به هدف‌هایی که برای پرورش بیان برشمردیم عامل بسیار مؤثری خواهد بود . در کلام آواز و سخنوری به همین نحو «کلمه» در رسیدن به اهدافی که مد نظر داریم، بسیار مؤثر خواهد بود. پس تنفس صحیح باید برای شما به صورت یک عادت در آید و لازمه آن این است که تمرینات تنفس صحیح به طور مستمر و مداوم انجام گیرد و در برنامه زندگی روزمره جایگاه ویژه خودرا دارا باشد .
مراحل یا تفکیک تنفس

تکنیک تنفس شامل سه مرحله است :
    1- گرفتن نفس
    2- مهار نفس
    3- مصرف نفس

تمرینات این بخش، مهارت کافی اولیه را در این سه مرحله برای شما حاصل خواهند کرد. همانطور که گفته شد این مهارت در صورتی کسب خواهد شد که تمرینات داده شده در زندگی به طور مستمر و پی‌گیر انجام گیرند .
پیش از شروع تمرینات به این نکته توجه شود که هر تمرین در صورتی مفید واقع خواهد شد که پیش از آغاز تمرین بدن شما کاملاً راحت و حواس شما کاملاً متمرکز به عملی که انجام می‌دهید (حالت رلکس) باشد . دقت کنید که ظرفیت شش‌ها باید پر شود، بی آنکه تلاش خسته کننده یا فشاری در پی داشته باشد . این مهمترین و اساسی­ترین قسمت پرورش بیان است .

تمرین یکم : در حالت قائم بایستید . هوا را از راه بینی، به آخر قسمت شش­ها بفرستید. در بازدم ، هوا از راه دهان تخلیه می‌شود . تخلیه تا درصد بالا خود به خود و غیر ارادی است .
001
تمرین دوم : همان تمرین است در حالیکه دستها را به سمت سقف بالا برده‌اید .
002
تمرین سوم : همان تمرین در حالیکه دستها را به طرفین کشیده‌اید . در این حالت قفسه سینه باز شده و شما احساس می‌کنید که هوا بدون توقف در سینه به قائده مثلث شش­ها وارد می­شود .
003
تمرین چهارم : همان تمرین در حالیکه  دستها را به پشت برده و پشت پنجه‌ها را بر کمر قرار داده‌اید . و استخوان‌های دو کتف به هم چسبیده‌اند . در این حالت نیز قفسه سینه باز شده ، هوا بدون توقف در سینه به انتهای شش­ها وارد می‌شود .
004
تمرین پنجم : همان تمرین در حالیکه به جلو خم شده‌اید و سر ، دست‌ها و تنه آویزان و راحت است . می‌بینید که هوا در سینه توقف ندارد و یکسره به انتهای شش­ها وارد می‌شود .
005
تمرین ششم : بنشینید، راحت باشید و همان تمرین را انجام دهید .
006
تمرین هفتم : به حالت طاق باز بخوابید و همان تمرین را انجام دهید.
007
تمرین هشتم : روی شکم بخوابید و تمرین را تکرار کنید .
008
تمرین نهم : اکنون تمرینات را به همان شکل انجام دهید با این تفاوت که تخلیه ارادی است . یعنی اینکه تخلیه کاملاً بر عهده عکس العمل دیافراگم و عضلات و احشاء شکم گذارده نمی‌شود .
دقت کنید : هر یک از تمرینات گذشته را باید با توجه و دقت کامل به صحیح ترین صورت ممکن انجام داد تا تسلط و مهارت کافی کسب شود . بنابراین مدت این تمرینات طولانی خواهد شد ، اما جای نگرانی نیست ، چرا که نتیجه بسیار عالی خواهد بود .
تنفس با شمارش
تمرینات تنفس با شمارش برای بالا بردن ظرفیت شش‌ها و نیز برای کنترل مصرف هوا (مهارنفس) ضروری است ، و باید با نهایت توجه و دقت و بدرستی انجام گیرد.
باز هم در این تمرینات و به طور کلی در تمام مراحل تمرینات پرورش بیان ، توجه کنید که پیش از شروع هر تمرین باید تمام عضلات بدن شل و رها باشند (حالت رلکس) و در نتیجه این تمرینات ، باید به مرحله‌ای رسید که بتوان حداکثر ظرفیت شش‌ها را با کمترین تلاش و بی‌هیچگونه فشار غیر لازم ، پرکنترل ، و تخلیه نمود .
تمرین یکم تا هشتم :
در هریک از حالات (1- قائم 2- دست بالا 3- دست به طرفین 4- دست‌ها به پشت 5- خم به جلو 6- نشسته 7- طاق باز 8- خوابیده بر روی شکم) هوا را با 10 شماره فرو دهید یعنی اینکه در هر شماره مقداری از هوا به درون شش‌ها فرستاده شود. سپس به همان ترتیب با 101 شماره هوای فرو داده شده را تخلیه کنید. توجه کنید که این عمل مقطع صورت نمی‌گیرد. رفته رفته در اثر تمرین و تکرار، باید فواصل شماره‌ها و مقدار هوایی که در هر شماره به شش‌ها وارد یا از شش‌ها خارج می‌شود، به طور مساوی تنظیم گردد. در پایان دم ، ظرفیت شش‌ها تکمیل و در انتهای بازدم نیز هوای شش‌ها کاملاً تخلیه شده باشد.
پس از تسلط براین تمرینات ، رفته رفته تعداد شماره‌ها افزوده می‌شود (دو تا دو تا ، سه تا سه تا ، چهار تا و ....). اینکه در این تمرینات تا چه شماره‌ای باید پیش رفت بستگی به ظرفیت و استعداد دستگاه تنفسی هر شخص دارد.
تمرینات نهم تا شانزدهم : در هشت حالت بالا، تنفس با شمارش در سه مرحله به این شکل انجام می‌گیرد:
    1. دم با 10 شماره
توقف هوا در شش­ها با 10 شماره
بازدم با 10 شماره
    2. دم با 10 شماره
توقف هوا در شش­ها با 10 شماره
بازدم با 12 شماره
    3. دم با 10 شماره
توقف هوا در شش­ها با 10 شماره
بازدم با 14 شماره
    4. - - - -
تمرینات هفدهم تا بیست و چهارم : در هشت حالت مذکور ،تنفس با شمارش در سه مرحله و به شکل زیر
انجام دهید :
    1. دم با 10 شماره
توقف با 10 شماره
بازدم با 10 شماره
    2. دم با 12 شماره
توقف با 12 شماره
بازدم با 12 شماره
    3. ... همانند تمرینات یکی تا هشتم ، رفته رفته بر تعداد شماره‌ها افزوده می‌شود
توجه : در تمرینات تنفس با شمارش ، دم از بینی و بازدم از دهان صورت می­گیرد . این نکته قبلاً نیز یاد آوری شد
نکته مهم : اما به لحاظ اهمیت زیاد آن مجددأ تذکر داده می‌شود : در تمام تمرینات مربوط به تنفس باید کاملاً متوجه بود
که هنگام تنفس شانه‌ها و دنده‌های بالایی (که به جناغ متصلند) نباید حرکت داشته باشند . به عبارت دیگر نفس
نباید در سینه حبس شود و هوا باید به قسمت انتهایی شش­ها (قاعده مثلث) وارد گردد . در این صورت افزایش
حجم قاعده شش­ها ، پهلوها و دنده‌های انتهایی را که به جناق متصل نیستند باز می‌کند . همچنین توجه کنید که
باید مواظب شکم بود که به طور کاذب باد نکند . عضلات و احشاء شکمی به همان اندازه که از سوی دیگر
دیافراگم بر آنها فشار وارد می‌شود ، باید عکس العمل نشان دهند .

منبع : آواز سنتر

در مواجه با مشکلات هرگز نگویید اول خدا دوم شما

وجود مبارك معصوم(سلام الله عليه) درباره اين آيه كه دارد: ﴿وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُم بِاللَّهِ إِلّا وَهُم مُشْرِكُونَ﴾يعني اكثر مؤمنين،مشرك‌اند فرمود: خيلي‌ها مواظب زبانشان نيستند مي‌گويند: «لولا فلان لهلكتُ» اگر فلان كس نبود كار ما حل نمي‌شد،فرمود: بگوييد خدا را شكر كه از اين راه مشكل ما را حل كرد؛ اگر همه مشكلات به وسيله خدا حل مي‌شود اينها مي‌شوند وسيله اينها آورنده‌اند نه اينها بخشنده. بندگي را در زندگي آوردن يعني اين، بايد مَلكه بشود كه انسان هرگز نگويد اگر فلان كس نبود مشكل حل نمي‌شد يا اول خدا دوم فلان كس. خدا اوّلي نيست كه دومي داشته باشد خدا كسي نيست كه ديگري در قبال او سِمتي داشته باشد بايد شاكر باشيم كه خداي سبحان به وسيله اشخاص مشكل ما را حل كرد اگر كسي مشكل ما را حل كرد فرستادهٴ خداست، اگر كسي آمده كه ما مشكل او را حل كنيم او هم فرستادهٴ خداست اين از بيانات نوراني حضرت امير در نهج‌البلاغه است فرمود: «إنّ الْمِسْكِينَ رَسُولُ اللَّهِ» يعني اين نيازمندي كه آمد به شما مراجعه كرد او را خدا فرستاده است. خدا از يك طرف به شما نعمت داد از يك طرف هم به فلان شخص گفت برو در خانه فلان كس ببينم چه كار مي‌كند؛ اين از غرر فرمايشات حضرت در نهج‌البلاغه است «إنّ الْمِسْكِينَ رَسُولُ اللَّهِ» لذا وقتي وجود مبارك امام سجاد(سلام الله عليه) صدقه‌اي را به سائل مي‌داد دستش را مي‌بوسيد. درس اخلاق آيت ا... جوادي آملي7/10/91 /*

آرشيو دروس اخلاق آيت ا... جوادي آملي كليك كنيد

اوج قرآن كجاست؟

اوج قرآن كجاست؟

---

در دائرة المعارف تشییع 1 درباره «آیة‌الکرسی» آمده است: در قرآن مجید، دو آیه هست که احادیث بسیاری در بیان عظمت آن‌ها از رسول اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام وارد شده است، این دو آیه عبارتند از: آیه نور و آیة‌الکرسی.

---

ابوالفتوح رازی می‌نویسد:

ابی‌بن‌کعب گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله پرسید: کدام آیت در کتاب خدا عظیم‌تر است یا ابا المنذر؟ من گفتم: خدا و رسول او اعلم‌اند، دوباره پرسید تا سه بار، من گفتم: خدا و پیغمبرش اعلم‌اند، در آخرین مرتبه گفتم : آیة‌الکرسی؟ رسول اکرم صلی الله علیه و آله دست بر سینه من نهاد و گفت : «هنیئاً لک یا ابا المنذر».

نیز می‌نویسد :علی علیه السلام از رسول اکرم صلی الله علیه و آله نقل کرده است: قرآن والاترین کلام‌هاست و سوره بقره، سرور قرآن و آیة‌الکرسی سرور سوره بقره. در آیة‌الکرسی پنجاه کلمه است و در هر کلمه پنجاه برکت.

ملاصدرا در مقدمه تفسیری که درباره آیة‌الکرسی نوشته خبری به این مضمون نقل می‌کند که اسم اعظم الهی در آیة‌الکرسی و اوّل سوره آل عمران است، ملاّ فتح‌اللّه کاشانی بیست حدیث در فضیلت آیة‌الکرسی نقل می‌کند از جمله می‌نویسد: امیرالمۆمنین علیه السلام روایت کرده که رسول اکرم صلی الله علیه و آله را دیدم که بر بالای منبر فرمود: هر که آیة‌الکرسی را در عقب هر نماز واجب بخواند هیچ چیز او را از بهشت منع نکند و بر این مواظبت نکند مگر صدّیقی یا عابدی.

«کرسی» به تعبیر قرآن مجید، کما بیش مانند عرش است به این معنا که هر دو، دو معنی دارند: یکی تخت و سریر و دیگری علم و عظمت و قدرت الهی و کرسی در آیة‌الکرسی به همین معنای اخیر است.

«آیة‌الکرسی» آیه 255 سوره بقره است که اوّل آن «اللّه لا اله الاّ هو…» و آخر آن «و هو العلی العظیم» می‌باشد، ولی در قرون اخیر دو آیه بعدی را که از «لا اکراه فی الدین … » شروع و به «هم فیها خالدون» ختم می‌شود را جزو آن گرفته‌اند؛ امّا چون در احادیث اشاره به «پنجاه کلمه» و «یکصد و هفتاد حرف» شده، نیز با توجّه به اینکه «کرسی» در همان آیه 255 سوره بقره آمده و معنای این دو آیه موقوف بر هم نیست؛ لذا صحیح آن است که همان آیه را به تنهایی آیة‌الکرسی به حساب آوریم. در بحارالأنوار هم در حدیثی که از امالی شیخ طوسی نقل می‌کند، تصریح دارد که حضرت علی علیه السلام آیة‌الکرسی را از «الله لا اله …» آغاز و به «هو العلی العظیم» ختم کرد.

امام صادق علیه السلام فرمود: برای هر چیزی اوجی می‌باشد و اوج قرآن، آیة‌الکرسی است، هر که یک بار آن را بخواند خداوند هزار ناگواری، از ناگواری‌های دنیا و هزار ناگواری از ناگواری‌های آخرت را از او بگرداند که آسان‌ترین ناگواری دنیا، فقر، و سهل‌ترین ناگواری آخرت، عذاب قبر است و من به امید رسیدن به آن مقام آن را می‌خوانم.

علامه طباطبایی رضوان الله تعالی علیه در جلد دوم تفسیر المیزان درباره آیة‌الکرسی می‌فرماید : آیة‌الکرسی، از صدر اسلام مشهور بوده، در زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله و حتی از زبان آن جناب به این نام بیان می‌شد، همچنان که این نام‌گذاری در روایات وارده از آن جناب و از اهل بیت علیهم السلام و از صحابه به چشم می‌خورد و این احترام، بدون جهت نبوده، بلکه به خاطر معارف دقیق و لطیفی است که در این آیه آمده و آن عبارت است از: توحید خالصی که جمله «اللّه لا اله الا هو…» بر آن دلالت دارد و همچنین «قیمومیت مطلقه‌ای» که در آن آمده و ….

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: کسی که چهار آیه از اول سوره بقره و آیة‌الکرسی و دو آیه بعد از آن و سه آیه پایانی آن سوره را بخواند، هیچ گونه بدی و ناراحتی در جان و مالش نبیند و شیطان به و نزدیک نشود و قرآن را فراموش نکند

«المیزان» واژه «کرسی» را این گونه معنا می‌کند: کرسی از ماده (ک ر س) گرفته شده که به معنای وصل کردن اجزای ساختمان است و اگر تخت را کرسی خوانده‌اند به این جهت بوده که اجزای آن به دست نجّار به هم وصل شده اند. بسیاری از مواقع این کلمه را کنایه از مُلک و سلطنت می‌گیرند و می‌گویند: فلانی از کرسی نشینان است، یعنی او قدرت وسیع دارد و منطقه تحت نفوذ او گسترده است.2

از ابن عباس روایت شده که می‌فرماید : هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله یة‌الکرسی را می‌خواند، می‌خندید و می‌فرمود: «به درستی که یة‌الکرسی گنج رحمانی است که از زیر عرش به من داده شده است».

در کتاب قاموس قرآن که فرهنگ واژه‌های قرآنی است درباره آیة‌الکرسی آمده است: آیه 255 سوره بقره مشهور به آیة‌الکرسی است و از صدر اسلام، حتی در زمان رسول اکرم صلی الله علیه و آله چنان که از روایات شیعه و سنی برمی‌آید به این نام معروف شده است، این آیه، توحید خالص و قدرت و قیومیت خداوند را در جهان به بهترین وجهی روشن و بیان می‌کند، توجّه به الفاظ و معانی آن از توضیح بیشتر بی‌نیاز می‌کند و چون دارای این مقام و عظمت است؛ لذا درباره حفظ و خواندن و توجّه به معانی آن بیشتر توجّه شده و فضائلی درباره آن نقل گردیده است.3

احادیثی درباره فضیلت آیة‌الکرسی

آمده است که شیخ طوسی در کتاب امالی خود آورده که گفته است: راوی می‌گوید از حضرت علی علیه السلام شنیدم که می‌فرمود: باور نمی‌کنم که کسی اسلام را فهمیده و یا در اسلام متولد شده باشد و سیاهی شب را به صبح پیوند زند و این آیه را نخواند، عرض کردم منظور از سیاهی شب چیست؟ فرمود: یعنی نیمه شب، آن گاه فرمود: اگر بدانید این آیه چیست و یا در این آیه چیست، در هیچ حالی آن را ترک نخواهید کرد.

برترین آیه

اباذر در جلسه‌ای از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پرسید: برترین و فاضل‌ترین آیه‌ای که بر شما نازل شده است کدام است؟

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: آیة‌الکرسی! زیرا در آن آیه کریمه، کلمه شریفه: «حی، قیوم» ذکر شده است.5

اگر چه سوره «فاتحة الکتاب» افضل سوره‌ها و «عصاره قرآن» است؛ ولی این منافات ندارد که «آیة‌الکرسی» افضل آیه‌ها باشد، زیرا یکی مربوط به سوره است و دیگری مربوط به آیه.

امام صادق علیه السلام فرمود: برای هر چیزی اوجی می‌باشد و اوج قرآن، آیة‌الکرسی است، هر که یک بار آن را بخواند خداوند هزار ناگواری، از ناگواری‌های دنیا و هزار ناگواری از ناگواری‌های آخرت را از او بگرداند که آسان‌ترین ناگواری دنیا، فقر، و سهل‌ترین ناگواری آخرت، عذاب قبر است و من به امید رسیدن به آن مقام آن را می‌خوانم.

آیة‌الکرسی گنج رحمانی

از ابن عباس روایت شده که می‌فرماید : هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله آیة‌الکرسی را می‌خواند، می‌خندید و می‌فرمود: «به درستی که آیة‌الکرسی گنج رحمانی است که از زیر عرش به من داده شده است». 6

فایده‌های آیة‌الکرسی

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: کسی که چهار آیه از اول سوره بقره و آیة‌الکرسی و دو آیه بعد از آن و سه آیه پایانی آن سوره را بخواند، هیچ گونه بدی و ناراحتی در جان و مالش نبیند و شیطان به و نزدیک نشود و قرآن را فراموش نکند.7

آیة‌الکرسی، کلید بهشت

در سخنان مبارک رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله، آیة‌الکرسی به عنوان کلید بهشت معرفی گردیده است. در روایتی از امام علی علیه السلام نقل شده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه فرمود: «هر کس آیة‌الکرسی را بعد از هر نماز واجب بخواند، هیچ چیز او را از داخل شدن به بهشت باز نمی‌دارد، به غیر از مرگ»؛ یعنی تنها مرگ، فاصله تلاوت کننده آیة‌الکرسی و بهشت است و چنین فردی با فرا رسیدن مرگش فاصله‌ای با بهشت ندارد.8

---

پی‌نوشت‌ها:

1. دائرة‌المعارف تشیع، ج 1، ص 250 و 251

2. ترجمه المیزان، ج 1، ص 513

3.قاموس قرآن، ج 6، ص 101 103

4.همان

5. تفسیر موضوعی قرآن مجید، ج 9، ص 370

6 . اتقان، ج 1، ص 141

7. ثواب الأعمال شیخ صدوق

8. تفسیر منهج الصادقین، ج 2، ص 95

گزارش كامل مصاحبه رييس سازمان در گفتگوي ويژه خبري شبكه قرآن

رئیس سازمان دارالقرآن الكريم، با اشاره به كمبود بودجه قرآني كشور خواستار چاره انديشي دولت و مجلس برای افزایش بازدهی قرآنی در کشور شد.

به گزارش روابط عمومي سازمان دارالقران الكريم، مهدی قره‌شیخلو رئیس سازمان دارالقرآن گفت: سازمان دارالقرآن امسال با هدف فراهم‌سازی انس با قرآن در جهت تشویق افراد به حفظ و همچنین ایجاد تنوع در فعالیت‌های تبلیغی و تشویقی اقدام به برگزاری دوره و مسابقاتی با شیوه‌های نوین کرده است.

وی که در گفت‌وگوی خبری شبکه قرآن و معارف سیما حضور یافته بود، با اشاره به برگزاری نخستین دوره مسابقات تلاوت اظهار داشت: در این مسابقات قاریان باید علاوه بر حفظ قطعات مشخص شده از قرآن، بر مفاهیم و ترجمه مسلط بوده و حافظان شرکت‌کننده در مسابقات نیز باید مفاهیم پنج جزء اول قرآن را به خوبی مطالعه کرده باشند تا بتوانند در این مسابقات موفق شوند.

قره‌شیخلو با بیان اینکه مرحله استانی مسابقات تلاوت در حال برگزاری است، تصریح کرد: برای تشویق افراد به انس با قرآن و توجه به مضامین الهی، آزمون‌های مفاهیم را به صورت کتبی و شفاهی برگزار می‌کنیم، چرا که هدف از انس با قرآن برقراری ارتباط مداوم و پیاده‌کردن مفاهیم قرآن در زندگی است.
*در برگزاری مسابقات به آموزش نیز توجه شود

رئیس سازمان دارالقرآن به برگزاری دومین دوره از مسابقات تسنیم اشاره کرد و افزود: امسال علاوه بر کارکنان، همسران دستگاه‌های فرهنگی می‌توانستند در این مسابقات شرکت کنند که مرحله نهایی و کشوری این مسابقات همزمان با مرحله کشوری مسابقات تلاوت دهه فجر برگزار خواهد شد.

وی ادامه داد: اگر بخواهیم موضوع قرآن در تمام کشور جاری شود، نباید تنها به برگزاری مسابقات قرآنی ویژه دستگاه‌های فرهنگی و قرآنی توجه کنیم بلکه باید تمامی دستگاه‌ها و مؤسسات به مباحث قرآنی اهمیت دهند تا نتایج مطلوبی در این عرصه حاصل شود.

قره‌شیخلو با اشاره به اهمیت آموزش‌های قرآنی، گفت: در کنار برگزاری مسابقات باید به آموزش نیز توجه شود، در غیر این صورت تنها جامعه قرانی در این مسابقات شرکت خواهند کرد و سایر افراد به دلیل عدم توانمندی‌های قرآنی رغبتی به شرکت در مسابقات نخواهند داشت.

رئیس سازمان دارالقرآن به هشتمین دوره مسابقات نورالهدی اشاره کرد و گفت: حدود 12 هزار نفر در این مسابقات که با هدف آشنایی با تفسیر قرآن است، شرکت کرده‌اند که آزمون آن در هفته اول بهمن ماه به صورت همزمان در استان‌های مختلف برگزار می‌‎شود.

*رسیدن به مطالبه مقام معظم رهبری نیازمند عزم ملی است
وی با بیان اینکه مسئولان باید حلقه‌های تفسیری را گسترده کنند، اظهار داشت: سازمان دارالقرآن در راستای تحقق منویات مقام معظم رهبری مبنی بر تربیت 10 میلیون حافظ قرآن برنامه‎های گسترده‌ای از جمله برگزاری 50 جلسه ثابت و محوری حفظ قرآن را اجرایی کرده است اما رسیدن به این هدف نیازمند جزم ملی است.
قره‌شیخلو با اشاره به اینکه حفظ قرآن به تدبر و انس با قرآن کمک می‌کند، تصریح کرد: آرزوی ما این است همانطور که در ماه محرم شور حسینی در جامعه وجود دارد، در ماه مبارک رمضان نیز شور قرآنی در کشور ایجاد شود.

رئیس سازمان دارالقرآن با بیان اینکه در سال گذشته بودجه‌های قرآنی که در سال 90 به تصویب رسیده بود در سازمان نتایج قابل توجهی داشت، اظهار داشت: امسال با وجود گذشت 9 ماه از سال هنوز بودجه 300 میلیاردی که در لایحه بودجه کشور به تصویب رسیده، به دستگاه‌های قرآنی اختصاص نیافته است که امیدواریم تا پایان سال این بودجه تحقق یابد.

*بودجه‌های قرآنی به اندازه ساخت یک اتوبان 200 کیلومتری است/ بودجه سازمان دارالقرآن در سال جاری تنها دو میلیارد تومان بود
وی با اشاره به کمبود بودجه‌های قرآنی در کشور، از دولت یازدهم خواست که حداقل بخشی از این بودجه را در اختیار نهاد و مؤسسات قرآنی قرار دهد و گفت: بودجه‌های قرآنی بسیار محدود است به طوری که این بودجه به اندازه بودجه ساخت یک اتوبان 200 کیلومتری در کشور است.

قره‌شیخلو با بیان اینکه دستگاه‌های قرآنی با حداقل بودجه اقدام به برگزاری مسابقات و برنامه‌های قرآنی می‌کنند، گفت: سازمان دارالقرآن با این اقدامات و گستردگی در سطح کشور در سال 92 تنها دو میلیارد تومان بودجه دریافت کرده است.

وی با اشاره به اینکه کارهای قرآنی در کشور باید ترکیبی از حضور دولت و مردم باشد، ادامه داد: مردم و مسئولان باید همگام شوند تا فعالیت‌های قرآنی در کشور به نقطه مطلوبی برسد.

*مدیریتی واحد برای ساماندهی امور قرآنی ایجاد شود
قره‌شیخلو با بیان اینکه باید مدیریتی واحد در امور قرآنی شکل گیرد، تصریح کرد: تعدد مدیریت در امور قرآنی آسیب‌های جدی به این عرصه وارد می‌کند، در حالی که داشتن مدیریتی واحد در فعالیت‌های قرآنی سبب شکوفایی امور و نتیجه بخش بودن آنها می‌شود.

رئیس سازمان دارالقرآن با اشاره به مؤسساتی که زیر نظر سازمان دارالقرآن فعالیت می‌کنند، خاطر نشان کرد: ما حدود یک‌هزار و 400 مؤسسه ثبت‌شده رسمی و 400 مؤسسه در حال ثبت مجوز هستیم که فعالیت‌های قرآنی متنوعی برگزار می‌کنند و نیازمند بودجه هستند.

وی با بیان اینکه اکنون سه هزار خانه قرآن روستایی در کشور فعالیت‌ می‌کنند، افزود: خانه‌های قرآن روستایی همچون شبکه‌های گسترده‌ای هستند که اگر حتی حمایت کوچکی از آنها صورت گیرد به طور حتم فعالیت‌های قرآنی رشد چشمگیری خواهند داشت.

وی تصریح کرد: سهم سازمان دارالقرآن از بودجه نیم‌درصد سال گذشته یازده میلیارد و 300 میلیون تومان بود که نیمی از این بودجه به فعالیت‌های قرآنی مؤسسات اختصاص یافت و ما تنها نقش نظارت‌کننده داشتیم.

قره‌شیخلو در پایان اظهار امیدواری کرد که با حمایت بیشتر دولت و مجلس، بودجه‌های قرآنی افزایش یابد و در زمان مقرر به دست نهاد و دستگاه‌های قرآنی کشور برسد تا شاهد رونق فعالیت‌های قرآنی در کشور باشیم.

معلم دینی فرزندتان باشید

چند نکته درباره‌ی چگونگی آموزش قرآن و احکام اسلامی به فرزندان

---

می‌گویند «خشت اول چون نهد معمار کج / تا ثریا می‌رود دیوار کج». این خشت اول از آن نکته‌هایی است که نباید از یاد برود. خشت اول در تربیت فرزند، خشت اول در تضمین سعادت دنیوی و خشت اول در سلامت نفس او، همگی مدیون آموزش اصول و احکام دینی‌اند.

---

آموزش دادن قرآن و احکام اسلامی به فرزند، تا اندازه‌ای اهمیت دارد که حضرت امیر (علیه‌السلام) آن را اولین گام در تربیت فرزند می‌دانند و تا وقتی کامل انجام نشود، نباید به کار دیگری مشغول شد. اگر نگران آینده فرزندتان هستید، اگر می‌خواهید کودکتان در آینده، فردی موفق و برخوردار از سلامت اخلاقی باشد، اگر دوست دارید دور از جان، بعد از 120 سال که از دنیا رفتید، از خیر فرزندتان بهره‌مند شوید، این مطلب را با دقت بخوانید.

1- حقی بر عهده‌ی پدر و مادر

آموزش دادن قرآن و احکام اسلامی، یکی از حقوقی است که از سوی خدا بر عهده‌ی هر پدری گذاشته شده است. در این خصوص، حضرت علی (علیه‌السلام) فرموده‌اند: «حق فرزند بر پدر این است که نام نیکو بر او بگذارد، نیکو تربیتش کند و به او قرآن بیاموزد».

در عین حال، اهمیت یاد دادن قرآن و احکام اسلامی به فرزندان، تا اندازه‌ای است که امیرالمۆمنین علی (علیه‌السلام) در وصیت به امام حسن (علیه‌السلام) در کتاب «نهج‌البلاغه» می‌فرمایند: «چنین دیدم که قبل از هر چیز، کتاب خداوند عزوجل و تفسیر و تأویل آن و شرایع و احکام اسلامی و حلال و حرام آن را به تو آموزش دهم و جز این، به چیزی نپردازم.» از این سخن مشخص می‌شود که پدر و مادرهای مسلمان، با هیچ بهانه‌ای نباید از آموزش دادن قرآن و آداب اسلامی به فرزند خود غافل شوند، چرا که در کتاب «حلیه‌الاولیاء» به نقل از ابورافع، صحابی پیامبر گرامی اسلام (صلی‌الله علیه و آله و سلم) نوشته شده است روزی پیامبر به من فرمودند: «برای روز قیامت چه کرده‌ای؟» در جواب عرض کردم برای آن روز باید پس‌انداز کنم؟ آن حضرت فرمودند: «بله، چقدر پول داری؟» گفتم 40 هزار دینار دارم و همه را برای خداوند متعال می‌دهم. ایشان فرمودند: «مقداری را ببخش و مقداری را نگه دار و به فرزندانت رسیدگی کن». گفتم آیا همان طور که ما بر آن‌ها حق داریم، آن‌ها نیز بر ما حق دارند؟ حضرت فرمودند: «آری، حق فرزند بر پدر این است که قرآن را به او آموزش دهد.»

2- اگر به فرزندت قرآن یاد بدهی...

پیامبر (صلی‌الله علیه و آله و سلم) فرموده‌اند: «در روز قیامت، قرآن، مرد رنگ پریده‌ای را می‌آورد و به پروردگار متعال می‌گوید: پروردگارا؛ من موجب شدم که این مرد، روزهایش را به تشنگی روزه و شب‌هایش را به بیداری نماز شب بگذراند و امیدش را به رحمت تو تقویت کردم و آرزویش را به آمرزش تو وسعت بخشیدم. پس با او چنان رفتار کن که من و او، به تو گمان داشتیم.

داشتن فرزند صالحی که با قرآن مأنوس باشد و خیرش به مردم برسد، از برکاتی است که هم در این دنیا گره از مشکلات والدین باز می‌کند، و هم در آخرت به دادشان می‌رسد. آموزش قرآن و احکام اسلامی، یکی از راه‌های تربیت چنین فرزندی است.

خداوند متعال نیز می‌فرماید: فرمان پادشاهی را به دست راست و فرمان جاودانگی را به دست چپش بدهید و او را در کنار همسران سیه چشمش قرار دهید و بر پدر و مادرش چنان خلعتی بپوشانید که دنیا و هرچه در آن بوده، با ارزش آن برابری نکند. در این زمان، همه خلایق، به پدر و مادر او نگاه می‌کنند و به آن دو، احترام می‌گذارند. آن دو به خود نگاه می‌کنند و از آن خلعت خوشحال می‌شوند و می‌گویند: پروردگارا؛ این از چه رو به ما داده شده، در حالی که اعمال ما شایسته چنین خلعتی نبوده؟

خداوند متعال می‌فرماید: علاوه بر آن، تاج کرامت هم بر سر شما می‌نهم که مانند آن را هیچ بیننده‌ای ندیده، هیچ شنونده‌ای آوازه‌اش را نشنیده و هیچ اندیشنده‌ای فکرش را هم نکرده است. پس گفته می‌شود این پاداش آن است که به فرزندتان قرآن آموختید و او را در دین اسلام، دانا و بینا کردید.»

3- پاداش به خروار

ابن شهرآشوب در کتاب «المناقب» نوشته است که عبدالرحمان سلمی، سوره حمد را به فرزند امام حسین (علیه‌السلام) آموخت. وقتی کودک، آن سوره را برای پدرش خواند، امام به او مقداری دینار، خلعت و مروارید گران‌بها هدیه دادند. بعضی از مردمی که آنجا بودند، دلیلش را پرسیدند، اما حضرت فرمودند: «این پاداش کجا و عطای او (تعلیم دادن سوره حمد) کجا؟» بنابراین، پدر و مادر، هر اندازه که برای یادگیری قرآن و احکام اسلامی فرزند خود هزینه کنند، برای آن‌ها مفید است. چون با این کار، فرزندشان به خیری دست پیدا می‌کند و باقیات صالحات برای آن‌ها نیز خواهد بود.

در همین زمینه در کتاب «الکافی» آمده است: امام صادق (علیه‌السلام) در پاسخ به پرسش فضل بن ابی قره در خصوص اینکه بعضی از مردم می‌گویند درآمد معلم قرآن حرام است، فرمودند: «دروغ می‌گویند، آن‌ها دشمن خدا هستند و با این بهانه‌ها می‌خواهند قرآن، تعلیم داده نشود. اگر کسی مبلغی هم اندازه دیه فرزندش به معلم قرآن بدهد، برای معلم حلال است.» بنابراین، هیچ تفاوتی ندارد که والدین قرآن، خواندن و آداب اسلامی را به فرزند خود آموزش دهند یا او را به معلمی بسپارند تا این مسئولیت را بر عهده بگیرد؛ در هر صورت، ائمه معصوم (علیهم‌السلام) پدران و مادران را برای انجام این وظیفه بسیار مهم، تشویق کرده و اجر و پاداش معنوی خدا را در برابر این عمل، یادآور شده‌اند. تا اندازه‌ای که امام حسن عسکری (علیه‌السلام) فرموده‌اند: «خداوند پاداش زیادی به پدر و مادر عنایت می‌کند، اما مردم با شگفتی می‌پرسند: پروردگارا؛ این همه لطف و تفضل درباره‌ی ما به چه دلیل است؟ اعمال ما شایسته چنین پاداشی نبوده. در جواب آن‌ها گفته می‌شود: این همه عنایت و نعمت، پاداش شماست که به فرزند خود، کتاب خدا (قرآن) را آموخته‌اید و او را در آیین اسلام، بصیر و دانا تربیت کرده‌اید».

4- باقیات صالحات پدر و مادر

داشتن فرزند صالحی که با قرآن مأنوس باشد و خیرش به مردم برسد، از برکاتی است که هم در این دنیا گره از مشکلات والدین باز می‌کند، و هم در آخرت به دادشان می‌رسد. آموزش قرآن و احکام اسلامی، یکی از راه‌های تربیت چنین فرزندی است.

در کتاب «مجمع‌البیان» به نقل از رجاء بن حیاه نوشته شده است: «یک روز در دوران کودکی، همراه پدرم، کنار معاذ بن جبل بودیم. معاذ به پدرم گفت: این پسر که همراه توست کیست؟ پدرم در جواب گفت: این پسرم رجاء است. معاذ گفت: آیا قرآن به او آموخته‌ای؟ پدرم جواب داد: نه! معاذ گفت: پس به او قرآن را آموزش بده، چون از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیدم که فرمودند: هیچ مردی نیست که قرآن را به فرزندش بیاموزد، مگر آنکه در روز قیامت، تاج پادشاهی بر سر پدر و مادر آن فرزند می‌گذارند و دو لباسی که مردم مانندش را ندیده‌اند به آن‌ها می‌پوشانند. بعد از آن، دستش را روی شانه من گذاشت و گفت: فرزندم؛ اگر توانستی در روز قیامت چنین جامه‌هایی را بر پدر و مادرت بپوشانی، این کار را بکن».

مانند این روایت از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز نقل شده که فرموده‌اند: «کسی که به فرزندش قرآن بیاموزد، در روز قیامت، پدر و مادرش را صدا می‌زنند و دو جامه بر آنان می‌پوشانند که از نور آن‌ها، چهره‌های بهشتیان روشن می‌شود. همچنین هر کسی که به فرزندش قرآن بیاموزد، خداوند در روز قیامت، گردنبندی بر گردن او می‌بندد که اولین و آخرین خلایق، از آن به شگفت می‌آیند.»

در کتاب «بحارالانوار» نیز به نقل از آن حضرت نوشته شده: «هرکس روخوانی قرآن را به فرزندش بیاموزد، خداوند، گناهان اول و آخر او را می‌بخشاید و هر کسی که حفظ آن را به او بیاموزد، خداوند در روز قیامت، او را به صورت ماه شب چهارده برمی‌انگیزد و به فرزندش گفته می‌شود: بخوان؛ پس هر آیه‌ای را که بخواند، خداوند متعال به موجب آن، یک درجه پدرش را بالا می‌برد تا به آخرین آیه‌ای که از قرآن می‌داند برسد.»

پدر و مادر می‌توانند فضای خانه را طوری طراحی و اداره کنند که فرزندان، خود به خود نسبت به یادگیری قرآن، علاقه‌مند شوند و با الگوبرداری از رفتار والدین، آداب اسلامی را یاد بگیرند.

5- ترغیب به جای تحمیل

هیچ یک از آداب اسلامی، با اجبار و تحمیل، عملی نمی‌شوند. پیامبر گرامی اسلام (صلی‌الله علیه و آله و سلم) در دوران تبلیغ دین اسلام، کسی را وادار به پذیرش و یادگیری قرآن و آداب اسلام نکردند. همان طور که خداوند متعال در سوره مبارکه «ق» خطاب به آن حضرت می‌فرماید: «تو به زور وادارنده آن‌ها نیستی». خدا در سوره مبارکه غاشیه هم تأکید می‌کند: «تو بر آن‌ها مسلط نیستی». از این آیات معلوم می‌شود که اگرچه پدر و مادر مسلمان باید فرزند خود را به سمت اسلام و یادگیری آموزه‌های اسلامی دعوت کنند، اما نمی‌توانند فرزند خود را به این کار وادار کنند.

بهترین شیوه آموزش دادن آداب اسلامی به کودکان و نوجوانان، همان شیوه رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله و سلم) است. آن حضرت به صورت مداوم، زمینه آشنایی مردم با قرآن و احکام اسلامی را ایجاد می‌کردند تا مردم به یادگیری این احکام، مشتاق شوند. زیرا آن حضرت به خوبی می‌دانستند که اگر بنای آموزش اسلامی بر اجبار و تحمیل قرار بگیرد، خیلی زود، دچار شکست می‌شود و کمتر کسی مایل به روی آوردن به دین اسلام خواهد شد.

پدر و مادر می‌توانند فضای خانه را طوری طراحی و اداره کنند که فرزندان، خود به خود نسبت به یادگیری قرآن، علاقه‌مند شوند و با الگوبرداری از رفتار والدین، آداب اسلامی را یاد بگیرند. در این شیوه، پدر و مادر و بزرگ‌ترهای خانواده باید مراقب باشند تا از خطاهای احتمالی جلوگیری کرده و طوری رفتار کنند که کودک و نوجوان، بتواند زیبایی و آرامش موجود در دین اسلام را درک کند و به ذهن بسپارد.

6- یک شیوه‌ی خوب برای یادگیری قرآن

بهترین شیوه برای آموزش دادن قرآن و احکام اسلامی این است که والدین در این زمینه، الگویی برای بچه‌ها باشند. آن‌ها می‌توانند قرائت قرآن را با تکرار به لحن زیبا برای فرزند خود، آسان جلوه دهند. در مقابل وقتی کودک از لحن قرآنی والدین تقلید می‌کند، او را تشویق کنند.

این شیوه یکی از سبک‌های بسیار مهم رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در راه آموزش قرآن بود. آن حضرت، همه نوع لحن تلاوت قرآن را تحسین می‌کردند و اشکالات افراد را طوری بیان نمی‌کردند که باعث رنجش آن‌ها شود یا موجب شود که قرآن‌آموزی از تلاوت اشتباه خود، شرمنده شده و تلاوت قرآن را رها کند. همان طور که وقتی عده‌ای از مردم نزد رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله و سلم) آمدند و از نحوه اذان گفتن بلال حبشی گله کردند و گفتند بلال حبشی حرف شین را سین ادا می‌کند و به جای این که بگوید «اشهد ان» می‌گوید «اسهد ان». آن حضرت در پاسخ فرمودند: «انّ سین بلال عندالله الشین/ نزد خداوند متعال، سین بلال همان شین است.»

به طور کلی، در شرایطی که بزرگ‌ترها برای آموزش قرآن و آداب اسلامی به کودک و نوجوان خود سختگیری نکرده و در عین حال خودشان الگوی مناسبی برای آن‌ها باشند، فرزندان می‌توانند بدون ترس از اشکال گرفتن به شیوه قرائتشان،‌ در مقابل جمع قرآن بخوانند و احکامی را که یاد گرفته‌اند، بازگو کنند. در این صورت، اگر دچار اشتباهی شوند، با گوش دادن به نحوه تلاوت بزرگ‌ترها، شیوه تلاوت صحیح را یاد می‌گیرند و تکرار می‌کنند. همان طور که در زمان رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله و سلم) وقتی قرآن‌آموزی، آیات قرآن را به طور کامل نیاموخته بود یا آن را اشتباه قرائت می‌کرد، زمانی که شیوه قرائت رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و سایر قرآن‌آموزان را که همواره در حال افزایش بودند در دیگر صحنه‌ها مانند نماز، عرضه قرائت و مانند آن می‌دید و می‌شنید، به اشتباه خود پی می‌برد و خودش آن را اصلاح می‌کرد. در مورد آموزش قرآن و احکام اسلامی به کودکان و نوجوانان، تأکید شده که آسان‌گیری موجب می‌شود کودک و نوجوان نسبت به تلاوت و یادگیری قرآن مشتاق شود، در حالی که سخت‌گیری، زمینه دوری و فرار از آموختن قرآن و احکام اسلامی را ایجاد می‌کند.

منبع: نشریه همشهری آیه، شماره 14